Đặc điểm hệ thống phân phối của Myanmar
Hệ thống phân phối của Myanmar hiện nay vẫn chịu sự chi phối mạnh mẽ của kênh bán lẻ truyền thống, với các cửa hàng nhỏ do gia đình vận hành và chợ truyền thống đóng vai trò chủ đạo. Người dân, đặc biệt là các hộ gia đình, vẫn tin tưởng rằng chợ truyền thống mang đến các sản phẩm tươi ngon hơn, nhất là đối với thịt, cá và rau củ. Các chợ này thường là khu ngoài trời với cơ sở hạ tầng cố định hạn chế, thời gian mở cửa ngắn để đảm bảo độ tươi mới. Tuy nhiên, xu hướng tiêu dùng đang có sự thay đổi khi một bộ phận người lao động dần giảm tần suất mua sắm tại chợ do thiếu thời gian và lo ngại về vấn đề vệ sinh.
Các kênh bán lẻ hiện đại mới chỉ chiếm khoảng 10% thị phần nhưng được dự báo sẽ tăng lên 25% trong thời gian tới, tập trung phát triển tại các thành phố lớn như Yangon, Mandalay và Nay Pyi Taw (Báo cáo của Eurocham Myanmar, 2020). Các chuỗi siêu thị và cửa hàng tiện lợi đang mở rộng nhanh chóng để đáp ứng sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. City Mart Holdings Limited (CMHL) là doanh nghiệp dẫn đầu, với hệ thống siêu thị City Mart, đại siêu thị Ocean, chuỗi cửa hàng tiện lợi City Express, cùng nhiều thương hiệu bổ trợ như nhà thuốc City Care, tiệm bánh Season hay dịch vụ đổi tiền City Exchange.
So với các quốc gia láng giềng, thị trường cửa hàng tiện lợi của Myanmar còn nhỏ, chỉ với hơn 1.000 điểm bán, hoàn toàn do doanh nghiệp nội địa vận hành. ABC dẫn đầu với khoảng 170 cửa hàng, tiếp theo là Grab & Go với 130 cửa hàng và Alpine Retail Express – một đối thủ mới gia nhập nhưng đang mở rộng nhanh chóng (Báo cáo của Eurocham Myanmar, 2020). Sự tham gia của các nhà bán lẻ quốc tế như AEON (Nhật Bản) với chuỗi Aeon Orange, hay METRO AG (Đức) trong mảng bán buôn, cho thấy tiềm năng lớn của thị trường này.
Bên cạnh kênh phân phối truyền thống và hiện đại, thương mại điện tử đang nổi lên nhờ tỷ lệ sử dụng smartphone cao và sự phổ biến của internet, đặc biệt trong giới trẻ am hiểu công nghệ. Thị trường này còn ở giai đoạn sơ khai với giá trị khoảng 6 triệu USD, trong đó Facebook chiếm tới 85% lưu lượng truy cập internet và trở thành nền tảng bán hàng chủ yếu. Các doanh nghiệp như Shop.com.mm của Alibaba và start-up nội địa rgo47 đang dẫn đầu, bên cạnh những nền tảng mới nổi như Barlolo.com, 365 Myanmar, Shopmyar.com hay Kyarlay.com (Báo cáo Eurocham Myanmar, 2020). Tuy nhiên, thương mại điện tử ở Myanmar vẫn gặp nhiều thách thức như thanh toán điện tử hạn chế, phụ thuộc vào mô hình thanh toán khi nhận hàng (COD) và hạ tầng logistics chưa phát triển. Việc mở cửa cho đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực logistics được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện năng lực giao hàng, xây dựng kho bãi và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ hệ thống phân phối.
Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI
