Làm thế nào để tận dụng RCEP tăng cường xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Campuchia?

  • Giải pháp tận dụng cơ hội từ các cam kết cụ thể của RCEP

Các cam kết mở cửa thị trường trong khuôn khổ RCEP mang lại nhiều cơ hội tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu hàng hóa sang Campuchia. Tuy nhiên, để biến các cơ hội này thành lợi ích thực chất, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu, nắm rõ các nội dung cam kết trong RCEP:

- Tìm hiểu cam kết thuế quan mà Campuchia dành cho Việt Nam tại Biểu cam kết thuế quan chung tại Phụ lục I của Hiệp định RCEP

- Tìm hiểu quy tắc xuất xứ và thủ tục chứng nhận xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế quan RCEP trong Chương 3 - Quy tắc xuất xứ của Hiệp định. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã nội luật hóa quy định về Quy tắc xuất xứ của RCEP trong Thông tư số 05/2022/TT-BCT ngày 18/02/2022 (được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 32/2022/TT-BCT) quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong RCEP.

- Tìm hiểu các vấn đề liên quan khác như Thủ tục Hải quan và Thuận lợi hóa thương mại (Chương 4), Biện pháp SPS (Chương 5), TBT (Chương 6), Phòng vệ thương mại (Chương 7)… nhằm nắm rõ quy định, bảo vệ quyền lợi và phòng ngừa rủi ro khi xuất khẩu hàng hóa sang Campuchia theo hiệp định này.

  • Giải pháp về kỹ thuật và thị trường

Để xuất khẩu vào thị trường Campuchia, các sản phẩm của Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của RCEP, đặc biệt là:

- Các yêu cầu, quy định nhập khẩu của Campuchia như giấy phép nhập khẩu đối với một số nhóm hàng, quy định về kiểm dịch, kiểm tra chất lượng hàng hóa, yêu cầu ghi nhãn bằng tiếng Khmer… Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu các quy định liên quan để đảm bảo không bị từ chối thông quan hoặc phải tái xuất hàng hóa;

- Nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng Campuchia, vốn đang ngày càng chuyển dịch theo hướng chú trọng hơn đến chất lượng, mẫu mã và thương hiệu sản phẩm – đặc biệt tại các khu đô thị lớn như Phnom Penh, Siem Reap hay Sihanoukville… Điều này đặt ra yêu cầu cho các doanh nghiệp Việt Nam phải đầu tư nhiều hơn vào thiết kế bao bì, cải tiến công nghệ chế biến và xây dựng hình ảnh thương hiệu nếu muốn giữ vững và mở rộng thị phần tại Campuchia. Đồng thời, cần có chiến lược phân khúc thị trường rõ ràng, nhằm cung ứng sản phẩm phù hợp với từng tầng lớp thu nhập và từng khu vực địa lý trong nước này.

- Xu hướng tiêu dùng hiện đại tại Campuchia, với sự phát triển nhanh chóng của các kênh bán lẻ hiện đại, siêu thị, trung tâm thương mại và thương mại điện tử, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận, không chỉ dựa vào thương mại tiểu ngạch hay phân phối truyền thống như trước kia.

  • Giải pháp về nâng cao năng lực cạnh tranh

Tăng cường năng lực cạnh tranh là giải pháp bền vững để các sản phẩm của Việt Nam có thể đứng vững và phát triển tại thị trường Campuchia – một thị trường có nhiều điểm tương đồng về thị hiếu tiêu dùng, nhưng ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng, bao bì và dịch vụ. Để đạt được điều này, các doanh nghiệp cần chú trọng một số giải pháp sau:

- Đầu tư cải tiến kỹ thuật, tăng hàm lượng công nghệ trong sản xuất và chế biến sản phẩm thông qua liên doanh, liên kết với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp trong và ngoài nước; từng bước nâng cấp dây chuyền, mua lại hoặc ứng dụng các quy trình công nghệ hiện đại nhằm cải thiện năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh;

- Phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo bài bản cho đội ngũ lao động kỹ thuật, cán bộ quản lý, kỹ sư công nghệ, chuyên viên phát triển thị trường… nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng tiếp cận các yêu cầu ngày càng khắt khe từ phía đối tác và người tiêu dùng Campuchia;

- Nghiên cứu thị trường Campuchia để điều chỉnh mẫu mã, thiết kế, bao bì và công năng sản phẩm cho phù hợp với thị hiếu, thói quen tiêu dùng địa phương, đặc biệt chú trọng đến nhóm người tiêu dùng trẻ tại Phnom Penh, Siem Reap và các đô thị phát triển;

- Xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm một cách bài bản, thông qua các kênh như hội chợ thương mại, triển lãm ngành hàng, nền tảng mạng xã hội phổ biến tại Campuchia (Facebook, TikTok…), đồng thời phát triển các chính sách bảo hành, đổi trả, chăm sóc khách hàng bằng tiếng Khmer để gia tăng trải nghiệm và sự tin tưởng của người tiêu dùng Campuchia.

  • Tìm kiếm thông tin, hỗ trợ từ Chính phủ, các đơn vị xúc tiến và hiệp hội ngành hàng

Trong tiến trình hội nhập sâu rộng, vai trò của các cơ quan nhà nước, tổ chức xúc tiến thương mại và hiệp hội ngành hàng càng trở nên quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các ưu đãi và cơ hội thị trường. Đối với thị trường Campuchia – vốn có tính gần gũi về địa lý, văn hóa nhưng vẫn tiềm ẩn không ít khác biệt về quy định nhập khẩu và hành vi tiêu dùng – các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tìm kiếm và khai thác hiệu quả các hoạt động hỗ trợ này.

Trước hết, doanh nghiệp cần tích cực tham gia các chương trình đào tạo, hội thảo về cam kết RCEP để khai thác hiệu quả các lợi ích mà Hiệp định đem lại. Bên cạnh đó, việc tích cực tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm tại Campuchia sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với các đối tác nhập khẩu, khảo sát thị hiếu người tiêu dùng và xây dựng sự hiện diện thương hiệu ngay tại thị trường bản địa.

Việc chủ động phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại Campuchia, các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và hội doanh nhân Việt kiều tại Campuchia cũng sẽ là kênh quan trọng để cập nhật thông tin thị trường, kết nối mạng lưới phân phối và kịp thời thích ứng với các thay đổi về chính sách nhập khẩu, thị hiếu tiêu dùng hay xu hướng thương mại điện tử đang lên tại nước này.

Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI