Thị trường RCEP

Làm thế nào để tận dụng RCEP tăng cường xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Malaysia?

  • Giải pháp tận dụng cơ hội từ các cam kết cụ thể của RCEP

Các cam kết mở cửa thị trường trong khuôn khổ RCEP mang lại nhiều cơ hội tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu hàng hóa sang Malaysia. Tuy nhiên, để biến các cơ hội này thành lợi ích thực chất, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu, nắm rõ các nội dung cam kết trong RCEP:

- Tìm hiểu cam kết thuế quan mà Malaysia dành cho Việt Nam tại Biểu cam kết thuế quan chung tại Phụ lục I của Hiệp định RCEP

Tuy nhiên cần lưu ý rằng, mức cam kết ưu đãi thuế quan của Malaysia trong Biểu cam kết tại RCEP là mức mở cửa tối thiểu. Trên thực tế, Malaysia có thể mở cửa (giảm hoặc loại bỏ thuế quan) sớm hơn lộ trình đã cam kết. Do đó, để biết chính xác mức thuế quan ưu đãi mà Malaysia áp dụng đối với từng mặt hàng của Việt Nam thì doanh nghiệp cần kiểm tra thuế quan ưu đãi theo RCEP mà Malaysia áp dụng cho Việt Nam hàng năm. Doanh nghiệp có thể tra cứu thuế quan của Malaysia theo các FTA (trong đó có RCEP) theo đường dẫn sau: https://ezhs.customs.gov.my/.

- Tìm hiểu quy tắc xuất xứ và thủ tục chứng nhận xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế quan RCEP trong Chương 3 - Quy tắc xuất xứ của Hiệp định. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã nội luật hóa quy định về Quy tắc xuất xứ của RCEP trong Thông tư số 05/2022/TT-BCT ngày 18/02/2022 (được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 32/2022/TT-BCT) quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong RCEP.

- Tìm hiểu các vấn đề liên quan khác như Thủ tục Hải quan và Thuận lợi hóa thương mại (Chương 4), Biện pháp SPS (Chương 5), TBT (Chương 6), Phòng vệ thương mại (Chương 7)… nhằm nắm rõ quy định, bảo vệ quyền lợi và phòng ngừa rủi ro khi xuất khẩu hàng hóa sang Malaysia theo hiệp định này.

  • Giải pháp về kỹ thuật và thị trường

Dù RCEP mang lại những thuận lợi đáng kể về thuế quan và quy tắc xuất xứ, việc tiếp cận hiệu quả thị trường Malaysia vẫn phụ thuộc phần lớn vào khả năng thích ứng thực tế của doanh nghiệp Việt Nam với các yêu cầu kỹ thuật và đặc điểm tiêu dùng tại nước sở tại. Malaysia duy trì một hệ thống pháp luật chặt chẽ về kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm, ghi nhãn hàng hóa và đặc biệt là yêu cầu về chứng nhận Halal – yếu tố bắt buộc đối với nhiều nhóm sản phẩm tiêu dùng, trong bối cảnh hơn 60% dân số nước này theo đạo Hồi.

Ngoài ra, thị trường Malaysia có đặc điểm tiêu dùng đa dạng, với sự pha trộn của nhiều cộng đồng sắc tộc (Malay, Hoa, Ấn…) và thu nhập phân hóa tương đối rõ rệt. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải linh hoạt trong việc thiết kế sản phẩm đến giá cả và định vị thương hiệu. Cũng cần chú trọng tới các yếu tố văn hóa và tôn giáo, nhất là các sản phẩm thực phẩm, đồ uống hoặc mỹ phẩm – những lĩnh vực đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt chứng nhận Halal.

Để khai thác hiệu quả thị trường này, doanh nghiệp cần nghiên cứu thị hiếu tiêu dùng của các nhóm dân cư khác nhau, đồng thời nắm bắt xu hướng mua sắm hiện đại – trong đó các kênh bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử và mạng xã hội ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hành vi tiêu dùng tại Malaysia. Việc hợp tác với các nhà phân phối nội địa hoặc các sàn thương mại điện tử phổ biến như Shopee, Lazada, PG Mall… sẽ là cách tiếp cận nhanh và hiệu quả.

  • Giải pháp về nâng cao năng lực cạnh tranh

Về lâu dài, năng lực cạnh tranh của sản phẩm là yếu tố then chốt để duy trì và mở rộng thị phần tại Malaysia, bất kể những ưu đãi mà RCEP mang lại. Doanh nghiệp cần tập trung đầu tư cho đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong sản xuất và đóng gói, cũng như phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Song song đó, việc nâng cấp nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm và logistics cũng cần được chú trọng. Malaysia là thị trường cạnh tranh và người tiêu dùng có nhiều lựa chọn, nên sản phẩm Việt Nam cần nổi bật về chất lượng, tính độc đáo hoặc giá cả hợp lý để thu hút và giữ chân người mua.

Đồng thời, doanh nghiệp cần xây dựng và quảng bá thương hiệu bài bản, sử dụng hiệu quả các công cụ truyền thông kỹ thuật số, tham gia hội chợ chuyên ngành tại Malaysia và các chương trình xúc tiến thương mại do cơ quan chức năng tổ chức.

  • Tìm kiếm thông tin, hỗ trợ từ chính phủ, các đơn vị xúc tiến, các hiệp hội ngành hàng

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, đặc biệt với việc thực thi các hiệp định thương mại như RCEP, các hoạt động hỗ trợ từ Chính phủ, hiệp hội ngành hàng và các tổ chức xúc tiến thương mại đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực xuất khẩu của doanh nghiệp. Để tận dụng tối đa các cơ hội mà RCEP mang lại, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần chủ động tham gia các chương trình phổ biến nội dung cam kết của hiệp định, đặc biệt là các quy định liên quan đến quy tắc xuất xứ – yếu tố cốt lõi để được hưởng ưu đãi thuế quan.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên tích cực tham gia các hoạt động kết nối giao thương với nhà nhập khẩu Malaysia cũng như các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm nhằm quảng bá sản phẩm và nâng cao hiện diện thương hiệu tại thị trường này. Việc chủ động nắm bắt và tham gia các hoạt động hỗ trợ sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ mở rộng thị trường, mà còn nâng cao khả năng thích ứng với các yêu cầu kỹ thuật và thương mại ngày càng khắt khe trong khu vực.

Nguồn: Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI

Các bài khác