Pháp luật về thẩm định chuỗi cung ứng của Đức: Các tiêu chuẩn thẩm định
Luật Nghĩa vụ thẩm định chuỗi cung ứng của doanh nghiệp (The Act on Corporate Due Diligence Obligations in Supply Chains - SCDDA, tiếng Đức là Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz – LkSG) được Quốc hội Đức thông qua tháng 7/2021, có hiệu lực từ ngày 01/01/2023.
Luật SCDDA quy định doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh phải thực hiện trách nhiệm thẩm định chuỗi cung ứng để nhận diện, xác định, ngăn chặn, xử lý các rủi ro đối với các quyền con người (human rights risk) và rủi ro liên quan đến môi trường (environment-related risk).
Điều 2(2) và 2(3) Tiết 1 của Luật này định nghĩa “rủi ro đối với các quyền con người và môi trường liên quan” là tình huống trong đó các dữ liệu thực tế cho thấy hội tụ đủ 03 yếu tố sau đây:
- Có khả năng xảy ra vi phạm đối với một trong các tiêu chuẩn thẩm định liệt kê;
- Khả năng đó có xác suất đủ lớn; và
- Khả năng đó sắp xảy ra.
Các tiêu chuẩn thẩm định được Luật xác định là các điều cấm về quyền con người và môi trường liên quan. Các tiêu chuẩn này được liệt kê ngay trong Luật, đồng thời
Phụ lục của Luật này viện dẫn các điều khoản cụ thể trong các Công ước quốc tế liên quan mà Đức đã phê chuẩn.
Theo Điều 2(2) Tiết 1, nhóm các tiêu chuẩn về quyền con người theo Luật SCDDA bao gồm các nhóm điều cấm chủ yếu liên quan tới các quyền lao động, bao gồm:
- Các điều cấm liên quan tới lao động trẻ em
- Các điều cấm liên quan tới lao động cưỡng bức, lao động nô lệ, tra tấn và các hình thức bóc lột/lạm dụng khác tại nơi làm việc
- Các điều cấm liên quan tới việc bỏ qua/không tuân thủ các quy định/tiêu chuẩn về an toàn tính mạng, sức khỏe tại nơi làm việc
- Cấm bỏ qua/không tuân thủ các quyền tự do lập hội
- Cấm phân biệt đối xử trong tuyển dụng lao động
- Cấm trả mức lương không đủ sống
- Cấm gây ra các thay đổi có hại cho đất đai, ô nhiễm nước, không khí, tiếng ồn, tiêu thụ nước quá mức gây ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận nguồn nước, thức ăn, chăm sóc sức khỏe của con người
- Cấm trục xuất, chiếm dụng bất hợp pháp đất đai, nguồn nước, môi trường sống của con người;
- Cấm thuê, sử dụng các lực lượng tư nhân/công cộng để bảo vệ dự án của doanh nghiệp một cách thiếu kiểm soát dẫn tới tổn hại tính mạng, sức khỏe, quyền tự do lập hội;
- Cấm các hành động/không hành động vi phạm một nghĩa vụ có thể ảnh hưởng trực tiếp, nghiêm trọng tới một quyền được pháp luật bảo vệ một cách rõ ràng.
Theo Điều 2(3) Tiết 1 của Luật, nhóm các tiêu chuẩn thẩm định về môi trường bao gồm các nhóm điều cấm gắn tới các hóa chất nguy hiểm với con người và môi trường, cụ thể:
- Cấm sản xuất, sử dụng trong sản xuất thủy ngân, các sản phẩm/hợp chất chứa thủy ngân, xử lý chất thải thủy ngân trái quy định theo một số Điều của Công ước Minamata về Thủy ngân.
- Cấm sản xuất, sử dụng, xử lý, thu gom, lưu trữ và thải bỏ một số loại hóa chất, chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy theo một số Điều của Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy.
- Cấm xuất, nhập khẩu chất thải nguy hại theo một số Điều của Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới và xử lý chất thải nguy hại.
|
Tiêu chuẩn thẩm định về môi trường trong Luật SCDDA Khác với các tiêu chuẩn thẩm định về quyền con người, các tiêu chuẩn về môi trường trong Luật SCDDA có phạm vi hẹp hơn, chỉ giới hạn ở việc sản xuất, sử dụng… một số loại hóa chất độc hại ảnh hưởng trực tiếp tới con người, mà không đề cập tới các vấn đề quan trọng khác vốn thường được nhắc đến ở chủ đề môi trường trong hoạt động kinh doanh (ví dụ khai thác khoáng sản, phá rừng, phát thải khí nhà kính, ô nhiễm nước/chất thải rắn, xử lý chất thải không phù hợp,…). Lý do là Luật SCDDA được thiết kế theo hướng tập trung vào các rủi ro liên quan tới quyền con người (đặc biệt là các quyền lao động), các tiêu chuẩn về môi trường chỉ bao gồm các trường hợp “có liên quan” (related), có khả năng gây ảnh hưởng bất lợi trực tiếp tới các quyền con người. Bản thân Luật SCDDA có tên gọi đầy đủ là “Luật về Nghĩa vụ thẩm định chuỗi cung ứng của doanh nghiệp nhằm ngăn chặn các vi phạm về quyền con người trong chuỗi cung ứng" (không có "môi trường"). |
Nguồn: Nhóm WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI
