Pháp luật về thẩm định chuỗi cung ứng của Đức: Các nghĩa vụ thẩm định ảnh hưởng tới nhà cung cấp
Luật Nghĩa vụ thẩm định chuỗi cung ứng của doanh nghiệp (The Act on Corporate Due Diligence Obligations in Supply Chains - SCDDA, tiếng Đức là Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz – LkSG) được Quốc hội Đức thông qua tháng 7/2021, có hiệu lực từ ngày 01/01/2023.
Về mặt nguyên tắc, các nghĩa vụ thẩm định nêu trong Luật SCDDA chỉ áp dụng cho doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh của Luật này.
Tuy nhiên, phần lớn các nghĩa vụ thẩm định “thực chất” (các nghĩa vụ trực tiếp gắn với việc thẩm định) lại được thiết kế để thực hiện không chỉ trong phạm vi hoạt động của doanh nghiệp mà trong cả chuỗi cung ứng với sự tham gia của các nhà cung cấp có quan hệ kinh doanh với doanh nghiệp. Trong những trường hợp này, nghĩa vụ của doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh sẽ tác động trực tiếp tới các nhà cung cấp, đòi hỏi sự phối hợp thực hiện của nhà cung cấp, hoặc ảnh hưởng tới việc tham gia của họ vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.
Luật SCDDA quy định các nghĩa vụ thẩm định ở mức độ khác nhau của doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh đối với các nhà cung cấp, tùy thuộc họ là nhà cung cấp trực tiếp hay gián tiếp.
1. Các nghĩa vụ thẩm định ảnh hưởng tới nhà cung cấp trực tiếp
Về tổng thể, theo quy định của Luật SCDDA, các nghĩa vụ thẩm định sau đây của doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh có liên quan tới nhà cung cấp trực tiếp:
- Thực hiện phân tích rủi ro định kỳ:
Các phân tích phải được thực hiện đối với các rủi ro/vi phạm về quyền con người/môi trường trong hoạt động của nhà cung cấp trực tiếp. Tương ứng với đó là nghĩa vụ của nhà cung cấp trực tiếp trong bảo đảm tuân thủ các tiêu chuẩn về quyền con người/môi trường để không xảy ra rủi ro/vi phạm tiềm tàng/thực tế.
- Ban hành Bản tuyên bố chính sách (policy statement):
Bản tuyên bố phải bao gồm các tiêu chí kỳ vọng về quyền con người mà doanh nghiệp áp dụng cho nhà cung cấp trực tiếp. Đây được xem là chuẩn riêng của doanh nghiệp mà các nhà cung cấp trực tiếp có trách nhiệm tuân thủ.
- Áp dụng các biện pháp phòng ngừa:
Nhóm các biện pháp phòng ngừa áp dụng riêng cho nhà cung cấp trực tiếp. Như vậy, nhà cung cấp trực tiếp phải tham gia vào việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa này.
- Thực hiện các biện pháp khắc phục:
Luật đặt ra các yêu cầu cụ thể về kết quả khắc phục đối với các rủi ro/vi phạm xảy ra trong hoạt động của nhà cung cấp trực tiếp; các yếu tố cần cân nhắc khi áp dụng các biện pháp khắc phục đối với nhà cung cấp trực tiếp (trong đó có điều kiện áp dụng biện pháp chấm dứt quan hệ kinh doanh với nhà cung cấp). Như vậy, nhà cung cấp liên quan sẽ chịu tác động trực tiếp từ các quy định/yêu cầu này.
Về chi tiết, liên quan tới nghĩa vụ áp dụng biện pháp phòng ngừa và khắc phục (02 Nghĩa vụ có tác động lớn nhất tới các nhà cung cấp trực tiếp), Luật SCDDA có một số quy định cụ thể về một số khía cạnh của các biện pháp áp dụng cho nhà cung cấp trực tiếp sau đây:
Các biện pháp phòng ngừa
Điều 6(4) Tiết 1 của Luật quy định các biện pháp phòng ngừa mà doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh phải áp dụng đối với các nhà cung cấp trực tiếp, cụ thể như sau:
- Cân nhắc các tiêu chí/tiêu chuẩn liên quan đến quyền con người và môi trường khi lựa chọn nhà cung cấp trực tiếp;
- Yêu cầu nhà cung cấp ký cam kết (bằng hợp đồng) sẽ tuân thủ các tiêu chuẩn về quyền con người và môi trường mà doanh nghiệp đề ra, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn này trong toàn bộ chuỗi cung ứng;
- Triển khai các biện pháp đào tạo ban đầu và nâng cao để thực hiện các cam kết nói trên của nhà cung cấp; và
- Thống nhất về các cơ chế kiểm soát thích hợp và việc thực hiện các cơ chế này (căn cứ vào mức độ rủi ro) để kiểm soát việc tuân thủ chiến lược quyền con người bởi nhà cung cấp trực tiếp.
Các biện pháp xử lý
Điều 7(2) Tiết 1 Luật SCDDA quy định biện pháp xử lý đối với các vi phạm về quyền con người/môi trường của nhà cung cấp trực tiếp như sau:
- Doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh phải tham gia vào việc chấm dứt các vi phạm này;
- Trường hợp doanh nghiệp không thể chấm dứt các vi phạm này trong thời gian xác định thì cần ngay lập tức xây dựng Kế hoạch khắc phục với lộ trình thực hiện cụ thể (có thể tạm ngừng quan hệ kinh doanh với nhà cung cấp đó trong thời gian xử lý vi phạm); hoặc
- Doanh nghiệp chấm dứt quan hệ kinh doanh với nhà cung cấp trực tiếp nếu đủ các điều kiện quy định.
|
Điều kiện chấm dứt quan hệ kinh doanh với nhà cung cấp trực tiếp Mặc dù chấm dứt hợp đồng cung cấp là một trong các biện pháp doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh của Luật SCDDA buộc phải xem xét khi nhà cung cấp vi phạm các tiêu chuẩn về quyền con người/môi trường, biện pháp này chỉ bị buộc thực hiện trong tình huống hội tụ đủ 03 điều kiện sau: - Hành vi vi phạm các quyền pháp lý hoặc nghĩa vụ liên quan đến môi trường được đánh giá là rất nghiêm trọng; - Các biện pháp khắc phục đưa ra trong Kế hoạch khắc phục đã được triển khai nhưng đến hạn mà vẫn không khắc phục được tình hình; và - Doanh nghiệp không còn cách thức nào khác để xử lý, trong khi việc cho thêm cơ hội khắc phục khó thành công. Chú ý: Việc chính phủ nước sở tại (nơi hoạt động của nhà cung cấp trực tiếp) không phê chuẩn một trong các Công ước tại Phụ lục của Luật SCDDA hoặc không nội luật hóa các quy định liên quan không tự động bị coi là căn cứ để chấm dứt quan hệ kinh doanh với nhà cung cấp đó. |
2. Các nghĩa vụ thẩm định ảnh hưởng tới nhà cung cấp gián tiếp
Trong so sánh với các nhà cung cấp trực tiếp, nghĩa vụ thẩm định của doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh đối với nhà cung cấp gián tiếp hạn chế hơn đáng kể, phần lớn chỉ áp dụng nếu có nguy cơ cao.
Cụ thể, Điều 9 Tiết 1 Luật SCDDA quy định nếu có dấu hiệu thực tế cho thấy khả năng cao xảy ra vi phạm nghĩa vụ về quyền con người/môi trường tại nhà cung cấp gián tiếp, doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh cần:
- Điều chỉnh hệ thống quản lý rủi ro và kịp thời, và
- Triển khai các hoạt động thẩm định sau: Phân tích rủi ro, Đưa ra các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn, chấm dứt hoặc giảm thiểu phù hợp đối với bên chịu trách nhiệm, và Cập nhật Bản tuyên bố chính sách của doanh nghiệp (nếu cần).
Như vậy, nhà cung cấp gián tiếp nếu để xảy ra tình trạng nguy cơ cao vi phạm các tiêu chuẩn thẩm định trong hoạt động của mình có thể sẽ phải phối hợp với doanh nghiệp trong một số hoạt động thẩm định, đặc biệt là các biện pháp ngăn chặn, xử lý mà doanh nghiệp này thực hiện.
Nguồn: Nhóm WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI
