Cơ hội từ RCEP cho xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Brunei
- Lợi thế về hài hòa quy tắc xuất xứ, gia tăng cơ hội hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu sang Brunei
Với số lượng thành viên lớn, RCEP mang lại lợi thế lớn về hài hòa quy tắc xuất xứ – yếu tố then chốt để gia tăng khả năng tiếp cận ưu đãi thuế quan cho hàng hóa xuất khẩu sang Brunei. Theo cơ chế cộng gộp của RCEP, nguyên liệu, linh kiện có xuất xứ từ bất kỳ nước thành viên nào trong khối (15 nước) đều được tính vào tỷ lệ xuất xứ nội khối. Nhờ đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện thuận lợi để đáp ứng yêu cầu quy tắc xuất xứ và tận dụng ưu đãi thuế quan từ RCEP, vốn linh hoạt và dễ thực hiện hơn so với ATIGA hay các FTA ASEAN+1.
Trên thực tế, nhiều nước thành viên RCEP như Trung Quốc, Nhật Bản và các quốc gia ASEAN hiện cũng chính là nguồn cung nguyên phụ liệu chủ lực cho Việt Nam. Điều này giúp hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có khả năng cao đáp ứng quy tắc xuất xứ theo RCEP, qua đó nâng tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ Hiệp định.
Đáng chú ý, RCEP không thay thế mà song song tồn tại cùng các FTA khác. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu sang Brunei sẽ có thêm sự lựa chọn giữa nhiều hiệp định để tối ưu hóa lợi ích. Chẳng hạn, trong trường hợp mức thuế quan ưu đãi theo ATIGA cao hơn RCEP, nhưng yêu cầu quy tắc xuất xứ lại khắt khe hơn, doanh nghiệp có thể linh hoạt lựa chọn theo cơ chế của RCEP để vừa đáp ứng dễ dàng quy tắc xuất xứ vừa được hưởng thuế suất thấp hơn. Sự kết hợp này mang lại thêm không gian chiến lược, giúp doanh nghiệp Việt Nam gia tăng tính cạnh tranh và tối đa hóa lợi ích khi thâm nhập thị trường Brunei.
- Cơ hội từ việc tiết giảm các rào cản phi thuế quan
Hiệp định RCEP đưa ra nhiều cam kết quan trọng về đơn giản hóa thủ tục hải quan và thuận lợi hóa thương mại, đồng thời thúc đẩy việc công nhận tương đương các biện pháp SPS cũng như khuyến khích công nhận kết quả đánh giá sự phù hợp liên quan đến TBT... Những cam kết này góp phần hạn chế các rào cản thương mại không cần thiết trong trao đổi hàng hóa giữa Việt Nam và Brunei, qua đó tạo điều kiện để sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Brunei nhanh chóng, thuận lợi và với chi phí thấp hơn.
- Cơ hội cắt giảm chi phí, cải thiện năng lực cạnh tranh
Nhờ lợi thế từ cơ chế hài hòa quy tắc xuất xứ trong RCEP, Việt Nam có thể nhập khẩu nguyên phụ liệu từ các nước thành viên với mức giá cạnh tranh hơn, từ đó hạ giá thành sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh của hàng hóa tại thị trường Brunei. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những mặt hàng Việt Nam chưa có lợi thế trong sản xuất, giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn cung đầu vào và tối ưu chi phí.
Bên cạnh đó, RCEP còn bao gồm nhiều cam kết trong các lĩnh vực dịch vụ và thể chế, hỗ trợ doanh nghiệp tiết kiệm chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc mở cửa các ngành dịch vụ then chốt như tài chính, viễn thông, logistics giúp doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ chất lượng cao hơn với chi phí hợp lý hơn, qua đó giảm chi phí trung gian trong giá thành sản phẩm. Các cam kết thúc đẩy môi trường cạnh tranh, phát triển thương mại điện tử và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Brunei.
Ngoài ra, các cam kết xuyên suốt của RCEP hướng tới tự do hóa, minh bạch và thuận lợi hóa thương mại – đầu tư giúp giảm bớt thủ tục, rút ngắn thời gian và chi phí cho hoạt động xuất nhập khẩu, từ đó tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI
