Thách thức từ RCEP đối với xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Brunei
- Áp lực cạnh tranh với các quốc gia khác trong RCEP gia tăng
Bên cạnh những cơ hội mở ra, RCEP cũng đặt ra những thách thức không nhỏ cho Việt Nam, đặc biệt là về sức ép cạnh tranh tại thị trường Brunei. Do RCEP mang lại ưu đãi thuế quan và quy tắc xuất xứ chung cho toàn bộ các nước thành viên, hàng hóa của Việt Nam khi thâm nhập Brunei sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm từ nhiều quốc gia khác cùng được hưởng lợi. Điều này khiến môi trường cạnh tranh tại Brunei trở nên khốc liệt hơn, nhất là từ các nước thành viên RCEP vốn chiếm thị phần lớn tại thị trường Brunei như Malaysia hay Trung Quốc.
- Các thách thức thường xuyên khác
Ngoài những sức ép gắn liền với việc thực thi RCEP, hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Brunei cũng thường xuyên phải đối mặt với những thách thức mang tính lâu dài, đặc biệt là các biện pháp phi thuế quan (Non-Tariff Measures – NTM). Đây là các công cụ quản lý ngoài thuế quan được chính phủ các nước áp dụng nhằm điều chỉnh hoạt động nhập khẩu, với mục tiêu chính đáng như bảo vệ sức khỏe và an toàn của người dân, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm, hay bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, NTM có thể bị sử dụng như một biện pháp gián tiếp để hạn chế hàng hóa nhập khẩu, gây khó khăn cho doanh nghiệp nước ngoài.
Tại Brunei, các biện pháp NTM được áp dụng cho hàng nhập khẩu nói chung, không chỉ riêng với hàng hóa từ Việt Nam. Dù không trực tiếp gắn với RCEP, nhưng chính việc cắt giảm thuế quan và tạo thuận lợi về quy tắc xuất xứ trong khuôn khổ hiệp định lại có thể vô tình thúc đẩy xu hướng gia tăng NTM, nhằm bảo vệ thị trường nội địa. Điều này đồng nghĩa với việc hàng hóa Việt Nam, khi thâm nhập Brunei, có thể sẽ phải đáp ứng thêm nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về an toàn hay các thủ tục kiểm định nghiêm ngặt hơn, khiến chi phí và thời gian xuất khẩu gia tăng đáng kể.
Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI
