Tài liệu: Tính cấp thiết để xây dựng bộ dữ liệu vùng trồng cho hàng hóa nông lâm sản
Truy xuất nguồn gốc (TXNG) sản phẩm, hàng hóa - bao gồm cả các mặt hàng nông, lâm sản - đã và đang trở thành yêu cầu tất yếu tại Việt Nam và các thị trường nhập khẩu hàng hóa. Thực hiện TXNG đòi hỏi nguồn dữ liệu vùng trồng đầu vào, bao gồm dữ liệu của từng lô đất của nông hộ, chính xác và cập nhật. Báo cáo này đánh giá về thực trạng nguồn dữ liệu vùng trồng hiện nay, chỉ ra một số hạn chế của nguồn dữ liệu này để thực hiện hoạt động TXNG sản phẩm và phục vụ xây dựng các cơ chế, chính sách hiệu quả. Báo cáo kiến nghị về sự cần thiết và tính cấp bách để xây dựng bộ dữ liệu vùng trồng chính xác, cập nhật và đầy đủ, phục vụ công tác quản lý và TXNG, thông qua việc sử dụng nguồn lực con người sẵn có của chính các địa phương. Một số nội dung chính của báo cáo bao gồm:
-
Yêu cầu về truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa, bao gồm hàng hóa nông, lâm sản đang trở thành bắt buộc tại các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như EU. Quy định chống mất rừng của EU (EUDR) là một ví dụ điển hình về yêu cầu này.
-
Chính phủ Việt Nam đã ban hành các quy định về TXNG sản phẩm, hàng hóa. Yêu cầu TXNG hiện được áp dụng với sản phẩm hàng hóa rủi ro cao. Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sản phẩm rủi ro cao phải thực hiện TXNG sản phẩm, bao gồm việc cung cấp thông tin, dữ liệu về sản phẩm cho cơ quan quản lý. Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện xây dựng hệ thống TXNG đối với hàng hóa chưa bắt buộc phải thực hiện truy xuất.
-
Hiện nguồn thông tin dữ liệu vùng trồng từ các cơ quan quản lý có một số tồn tại, không cho phép thực hiện hoạt động TXNG tới lô đất sản xuất.
-
Doanh nghiệp xây dựng vùng nguyên liệu bền vững thông qua liên kết với nông hộ sản xuất hiện sở hữu bộ dữ liệu vùng trồng về các diện tích đã đạt chứng chỉ bền vững. Tuy nhiên các doanh nghiệp này không chia sẻ dữ liệu của mình. Điều này tiềm ẩn rủi ro về (i) trùng lặp vùng nguyên liệu giữa các doanh nghiệp, và (ii) chồng lấn giữa đất sản xuất và đất rừng. Điều này cũng gây lãng phí nguồn lực cho các bên.
-
Cơ quan quản lý hoàn toàn có thể xây dựng bộ dữ liệu vùng trồng của mình phục vụ quản lý và kêu gọi đầu tư chất lượng cao từ khối tư nhân, thông qua việc sử dụng nguồn lực con người, đặc biệt là hệ thống cán bộ thôn, bản từ chính các địa phương. Để làm việc này đòi hỏi sự chỉ đạo, điều hành xuyên suốt từ cấp Trung ương tới các địa phương và trong mỗi địa phương.
-
Các doanh nghiệp cần chia sẻ bộ dữ liệu vùng trồng của mình với cơ quan quản lý. Điều này sẽ giúp loại bỏ các rủi ro và lãng phí nguồn lực. Nhà nước nên xây dựng các cơ chế bắt buộc (cây gậy) và khuyến khích (củ cà rốt) để doanh nghiệp chia sẻ dữ liệu vùng trồng và thực hiện truy xuất.
-
Nhà nước cần xây dựng hạ tầng thông tin phục vụ thu thập, lưu trữ và chia sẻ thông tin về vùng trồng, phục vụ TXNG. Hệ thống cần đảm bảo thông tin đầu vào cập nhật, chính xác; hệ thống thông tin an toàn và bảo mật; có quy định rõ ràng về cơ chế tiếp cận và chia sẻ thông tin
Nguồn: Website Quản Trị Tài Nguyên vùng sông Mê Kông
Bản mềm Ấn phẩm (Tiếng Việt và Tiếng Anh) được đính kèm dưới đây:
- Tài liệu: Chuẩn bị để đáp ứng với quy định EUDR ngành cao su Việt Nam
- Tài liêu: Thực trạng và khả năng đáp ứng quy định EUDR của chuỗi cung cao su tiểu điền
- Tài liệu: Cơ hội và thách thức trong thực thi EUDR ngành cao su tiểu vùng sông Mê Kông
- Tài liệu: Thực trạng và năng lực đáp ứng EUDR của ngành cao su Việt Nam
- Tài liệu: Hướng dẫn cho quy định (EU) 2023/1115 về sản phẩm không gây mất rừng
