Cơ hội từ RCEP cho xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Lào
- Lợi thế về quy tắc xuất xứ đồng bộ, mở rộng cơ hội hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu sang Lào
Với mạng lưới thành viên rộng lớn, RCEP mang lại lợi thế đáng kể về sự hài hòa quy tắc xuất xứ – yếu tố then chốt để gia tăng khả năng tiếp cận ưu đãi thuế quan cho hàng hóa xuất khẩu sang Lào. Theo cơ chế cộng gộp của RCEP, nguyên liệu và linh kiện có xuất xứ từ bất kỳ nước thành viên nào trong khối (15 quốc gia) đều được tính vào tỷ lệ xuất xứ nội khối. Nhờ đó, doanh nghiệp Việt Nam có thêm điều kiện thuận lợi để đáp ứng yêu cầu về xuất xứ và tận dụng các ưu đãi thuế quan của RCEP, vốn linh hoạt và dễ thực hiện hơn so với ATIGA hay các FTA ASEAN+1 khi xuất khẩu chính ngạch vào Lào.
Thực tế, nhiều thành viên RCEP như Trung Quốc, Nhật Bản và các quốc gia ASEAN cũng là nguồn cung nguyên phụ liệu chủ lực cho Việt Nam. Điều này giúp hàng hóa xuất khẩu sang Lào dễ dàng đáp ứng quy tắc xuất xứ theo RCEP, từ đó nâng cao tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ hiệp định.
Đáng chú ý, RCEP không thay thế mà tồn tại song song cùng các FTA khác, mang đến cho doanh nghiệp Việt Nam sự linh hoạt trong lựa chọn hiệp định để tối ưu hóa lợi ích. Chẳng hạn, nếu mức thuế ưu đãi theo ATIGA cao hơn nhưng yêu cầu quy tắc xuất xứ khắt khe, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chọn cơ chế RCEP để vừa đáp ứng dễ dàng yêu cầu xuất xứ, vừa được hưởng mức thuế suất thấp hơn. Sự kết hợp này mở ra thêm không gian chiến lược, giúp doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh và tối đa hóa lợi ích khi tiếp cận thị trường Lào.
- Cơ hội từ việc giảm thiểu các rào cản phi thuế quan khi xuất khẩu sang Lào
Hiệp định RCEP bao gồm nhiều cam kết quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hải quan và thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại, đồng thời khuyến khích việc công nhận tương đương các biện pháp về an toàn thực phẩm – SPS và công nhận kết quả đánh giá sự phù hợp liên quan đến kỹ thuật – TBT. Những cam kết này giúp hạn chế các rào cản thương mại không cần thiết, tạo điều kiện để hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Lào một cách nhanh chóng, thuận lợi và tiết kiệm chi phí hơn. Nhờ đó, sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam không chỉ tăng tính cạnh tranh mà còn giảm thiểu rủi ro và thời gian thông quan tại thị trường Lào.
- Cơ hội cắt giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh khi xuất khẩu sang Lào
Nhờ cơ chế hài hòa quy tắc xuất xứ trong RCEP, doanh nghiệp Việt Nam có thể nhập khẩu nguyên phụ liệu từ các nước thành viên với giá cạnh tranh hơn, từ đó giảm chi phí sản xuất và tăng sức cạnh tranh của hàng hóa tại thị trường Lào. Điều này đặc biệt có lợi với những mặt hàng Việt Nam chưa mạnh về sản xuất, giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn cung và tối ưu hóa chi phí đầu vào.
Bên cạnh đó, RCEP đưa ra nhiều cam kết trong các lĩnh vực dịch vụ và thể chế, hỗ trợ doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc mở cửa các ngành dịch vụ then chốt như tài chính, viễn thông và logistics cho phép doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ chất lượng cao với chi phí hợp lý, giảm bớt chi phí trung gian trong giá thành sản phẩm. Các cam kết thúc đẩy môi trường cạnh tranh, phát triển thương mại điện tử và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng giúp các doanh nghiệp Việt Nam cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Lào.
Ngoài ra, những cam kết xuyên suốt của RCEP về tự do hóa, minh bạch và thuận lợi hóa thương mại – đầu tư giúp giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian và chi phí cho hoạt động xuất nhập khẩu, tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi và bền vững hơn cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI
