Vụ DS524 là vụ tranh chấp khởi xướng năm 2017 trong khuôn khổ WTO giữa Mexico và Costa Rica liên quan đến các biện pháp của Costa Rica đối với quả bơ tươi nhập khẩu từ Mexico.

1. Thông tin chung về vụ việc

Nguyên đơn: Mexico.

Bị đơn: Costa Rica.

Lĩnh vực: Biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) – kiểm dịch thực vật đối với quả bơ.

Đối tượng tranh chấp: Các biện pháp của Costa Rica hạn chế hoặc cấm nhập khẩu quả bơ tươi để tiêu dùng từ Mexico, gắn với yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với viroid gây bệnh đốm nắng trên quả bơ (avocado sunblotch viroid – ASBVd).

2. Tóm lược vụ kiện

Ngày 8/3/2017, Mexico gửi yêu cầu tham vấn với Costa Rica đối với một số biện pháp được cho là hạn chế hoặc cấm nhập khẩu quả bơ tươi để tiêu dùng từ Mexico, theo quy trình giải quyết tranh chấp của WTO.

Theo Mexico, các biện pháp nói trên của Costa Rica có dấu hiệu không phù hợp với: (i) các Điều 2.1, 2.2, 2.3, 3.1, 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8, 6.1, 6.2, 7, 8, các đoạn (2), (5), (6) Phụ lục B và đoạn (1) Phụ lục C của Hiệp định SPS; và (ii) các Điều I:1, III:4, X và XI của Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT 1994).

Ngày 22/11/2018, Mexico gửi Đơn yêu cầu thành lập Ban hội thẩm; tại cuộc họp ngày 4/12/2018, DSB hoãn việc thành lập; và ngày 18/12/2018, DSB đã thành lập Ban hội thẩm. Ban hội thẩm được lập thành phần ngày 16/5/2019. Các bên thứ ba gồm: Canada, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, El Salvador, Honduras, Ấn Độ, Panama, Liên bang Nga và Hoa Kỳ.

Ngày 13/4/2022, báo cáo của Ban hội thẩm được ban hành, kết luận Costa Rica đã hành động không phù hợp với Hiệp định SPS do biện pháp không dựa trên đánh giá rủi ro phù hợp với hoàn cảnh. Ngày 31/5/2022, DSB thông qua báo cáo của Ban hội thẩm. Costa Rica sau đó thông báo ban hành quy định mới thay thế các biện pháp trước đó, cho phép nối lại nhập khẩu bơ từ Mexico.

3. Bảng tiến độ vụ kiện

Cập nhật đến thời điểm biên soạn: báo cáo của Ban hội thẩm đã được thông qua, kèm khuyến nghị Costa Rica đưa biện pháp về phù hợp với cam kết WTO; Costa Rica đã thông báo các bước thực thi.

Nguồn: WTO. Bài viết do Phòng WTO và Hội nhập (Ban Pháp chế - VCCI) biên soạn

Tài liệu tham khảo được đính kèm dưới đây:

• Tài liệu vụ DS524

• Vụ DS624: EU – Các biện pháp bổ sung đối với trái cây có múi nhập khẩu từ Nam Phi
• Vụ DS613: EU – Các biện pháp đối với trái cây có múi nhập khẩu từ Nam Phi
• Vụ DS610: Trung Quốc – Các biện pháp liên quan đến thương mại hàng hóa
• Vụ DS607: EU – Các biện pháp đối với một số chế phẩm thịt gia cầm nhập khẩu từ Brazil
• Vụ DS599: Panama – Các biện pháp đối với một số sản phẩm nhập khẩu từ Costa Rica