Vụ DS610 là vụ tranh chấp khởi xướng năm 2022 trong khuôn khổ WTO giữa Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc liên quan đến các biện pháp mà EU cho là Trung Quốc áp dụng nhằm hạn chế thương mại hàng hóa với Lithuania hoặc có liên hệ với Lithuania.

1. Thông tin chung về vụ việc

Nguyên đơn: Liên minh châu Âu (EU).

Bị đơn: Trung Quốc.

Lĩnh vực: Biện pháp hạn chế thương mại hàng hóa; trong đó có khía cạnh vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) liên quan đến các lệnh cấm nhập khẩu mà Trung Quốc viện dẫn lý do kiểm dịch.

Đối tượng tranh chấp: Một hoặc một loạt biện pháp được cho là do Trung Quốc áp dụng từ khoảng cuối năm 2021 nhằm hạn chế, phân biệt đối xử đối với hàng hóa xuất nhập khẩu từ/đến Lithuania hoặc có liên hệ với Lithuania (gồm việc từ chối hoặc chậm thông quan, giữ container tại cảng, và lệnh cấm nhập khẩu đối với rượu, thịt bò, sản phẩm sữa, gỗ tròn và than bùn được viện dẫn lý do kiểm dịch thực vật).

2. Tóm lược vụ kiện

Ngày 27/1/2022, EU gửi yêu cầu tham vấn với Trung Quốc đối với các biện pháp được cho là do Trung Quốc áp dụng hoặc quy cho Trung Quốc nhằm hạn chế thương mại với Lithuania, theo quy trình giải quyết tranh chấp của WTO. Bối cảnh vụ việc gắn với việc Lithuania cho phép mở “Văn phòng đại diện Đài Loan” tại nước này. Hai bên đã tham vấn trong các ngày 14–15/3/2022 nhưng không giải quyết được tranh chấp.

Theo EU, biện pháp hoặc loạt biện pháp nói trên có dấu hiệu không phù hợp với nhiều cam kết, trong đó có: (i) các Điều I:1, V:6, X:3(a), XI:1 và XVII của Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT 1994); và (ii) Điều 1.2 Nghị định thư gia nhập của Trung Quốc (gắn với các đoạn 46 và 342 Báo cáo của Ban Công tác về việc Trung Quốc gia nhập WTO); các Điều 7 và 10 Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại (TFA); các Điều 2 và 8 cùng đoạn 1(a) Phụ lục C của Hiệp định SPS; và các Điều II:1, VIII, XI:1, XVI và XVII:1 của Hiệp định chung về Thương mại dịch vụ (GATS).

Một số thành viên đã đăng ký tham gia tham vấn: Australia (8/2/2022), Đài Bắc Trung Hoa (9/2/2022), Canada, Nhật Bản, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ (10/2/2022). Ngày 7/12/2022, EU gửi Đơn yêu cầu thành lập Ban hội thẩm (lần thứ nhất); tại cuộc họp ngày 20/12/2022, DSB hoãn việc thành lập. Trên cơ sở yêu cầu lần thứ hai, ngày 27/1/2023 DSB đã thành lập Ban hội thẩm, và Ban hội thẩm sau đó đã được lập thành phần.

3. Bảng tiến độ vụ kiện

Cập nhật đến thời điểm biên soạn: Ban hội thẩm đã được thành lập và lập thành phần (composed); vụ việc đang trong quá trình tố tụng. Hiệp định SPS là một trong nhiều hiệp định được viện dẫn trong vụ này.

Nguồn: WTO. Bài viết do Phòng WTO và Hội nhập (Ban Pháp chế - VCCI) biên soạn

Tài liệu tham khảo được đính kèm dưới đây:

• Tài liệu vụ DS610

• Vụ DS624: EU – Các biện pháp bổ sung đối với trái cây có múi nhập khẩu từ Nam Phi
• Vụ DS613: EU – Các biện pháp đối với trái cây có múi nhập khẩu từ Nam Phi
• Vụ DS607: EU – Các biện pháp đối với một số chế phẩm thịt gia cầm nhập khẩu từ Brazil
• Vụ DS599: Panama – Các biện pháp đối với một số sản phẩm nhập khẩu từ Costa Rica