Vụ DS495: Hàn Quốc – Lệnh cấm nhập khẩu và các yêu cầu kiểm tra, chứng nhận đối với hạt nhân phóng xạ

Vụ DS495 là vụ tranh chấp khởi xướng năm 2015 trong khuôn khổ WTO giữa Nhật Bản và Hàn Quốc liên quan đến các lệnh cấm nhập khẩu cùng yêu cầu kiểm tra, chứng nhận của Hàn Quốc đối với một số sản phẩm thực phẩm của Nhật Bản, viện dẫn lý do nhiễm hạt nhân phóng xạ.

1. Thông tin chung về vụ việc

Nguyên đơn: Nhật Bản.

Bị đơn: Hàn Quốc.

Lĩnh vực: Biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) – an toàn thực phẩm liên quan đến hạt nhân phóng xạ.

Đối tượng tranh chấp: Các lệnh cấm nhập khẩu cùng yêu cầu kiểm tra và chứng nhận hạt nhân phóng xạ của Hàn Quốc đối với một số sản phẩm thực phẩm (đặc biệt là thủy sản) của Nhật Bản, được áp dụng sau sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima Dai-ichi ngày 11/3/2011.

2. Tóm lược vụ kiện

Ngày 21/5/2015, Nhật Bản gửi yêu cầu tham vấn với Hàn Quốc đối với các lệnh cấm nhập khẩu cùng yêu cầu kiểm tra và chứng nhận hạt nhân phóng xạ áp dụng cho một số sản phẩm thực phẩm của Nhật Bản, theo quy trình giải quyết tranh chấp của WTO.

Theo Nhật Bản, các biện pháp nói trên của Hàn Quốc có dấu hiệu không phù hợp với một số điều khoản của Hiệp định SPS, đặc biệt là các Điều 2.3, 5.6, 7, 8 cùng các Phụ lục B và C.

Ngày 28/9/2015, DSB thành lập Ban hội thẩm. Ngày 22/2/2018, báo cáo của Ban hội thẩm được ban hành, kết luận các biện pháp của Hàn Quốc không phù hợp với phần lớn các điều khoản được viện dẫn. Hàn Quốc kháng cáo; ngày 11/4/2019, Cơ quan Phúc thẩm ban hành báo cáo đảo ngược phần lớn kết luận của Ban hội thẩm (chủ yếu trên cơ sở thủ tục), song vẫn giữ kết luận Hàn Quốc vi phạm một số nghĩa vụ về minh bạch. Ngày 26/4/2019, DSB thông qua báo cáo của Cơ quan Phúc thẩm và báo cáo của Ban hội thẩm (đã được sửa đổi).

3. Bảng tiến độ vụ kiện

   Thời gian         

Diễn biến

21/5/2015

Nhật Bản gửi yêu cầu tham vấn với Hàn Quốc (tài liệu WT/DS495/1).

28/9/2015

DSB thành lập Ban hội thẩm.

22/2/2018

Báo cáo của Ban hội thẩm được ban hành.

11/4/2019

Báo cáo của Cơ quan Phúc thẩm được ban hành (đảo ngược phần lớn kết luận của Ban hội thẩm).

26/4/2019

DSB thông qua các báo cáo.

Cập nhật đến thời điểm biên soạn: các báo cáo đã được thông qua; Hàn Quốc đã thông báo việc thực thi (đối với các kết luận còn lại về nghĩa vụ minh bạch).

Nguồn: WTO. Bài viết do Phòng WTO và Hội nhập (Ban Pháp chế - VCCI) biên soạn

Tài liệu tham khảo được đính kèm dưới đây: