Vụ DS245: Nhật Bản – Các biện pháp đối với táo nhập khẩu

Vụ DS245 là vụ tranh chấp khởi xướng năm 2002 trong khuôn khổ WTO giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản liên quan đến các biện pháp kiểm dịch của Nhật Bản đối với táo nhập khẩu.

1. Thông tin chung về vụ việc

Nguyên đơn: Hoa Kỳ.

Bị đơn: Nhật Bản.

Lĩnh vực: Biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) – kiểm dịch thực vật đối với táo.

Đối tượng tranh chấp: Các biện pháp kiểm dịch của Nhật Bản đối với táo nhập khẩu nhằm phòng ngừa bệnh cháy lá (fire blight), gồm việc cấm nhập khẩu táo từ các vườn có phát hiện bệnh, yêu cầu kiểm tra vườn ba lần mỗi năm, và loại bỏ vườn khỏi diện được xuất khẩu nếu phát hiện bệnh trong vùng đệm 500 mét.

2. Tóm lược vụ kiện

Ngày 1/3/2002, Hoa Kỳ gửi yêu cầu tham vấn với Nhật Bản đối với các biện pháp kiểm dịch áp dụng cho táo nhập khẩu, theo quy trình giải quyết tranh chấp của WTO.

Theo Hoa Kỳ, các biện pháp nói trên của Nhật Bản có dấu hiệu không phù hợp với một số điều khoản của Hiệp định SPS (đặc biệt là các Điều 2.2, 5.1, 5.6, 5.7 và 7 cùng các Phụ lục B, C) và Điều 14 của Hiệp định Nông nghiệp.

Ngày 7/5/2002, Hoa Kỳ gửi Đơn yêu cầu thành lập Ban hội thẩm; DSB đã thành lập Ban hội thẩm. Ngày 15/7/2003, báo cáo của Ban hội thẩm được ban hành, kết luận biện pháp của Nhật Bản không phù hợp với Hiệp định SPS (trong đó có Điều 2.2 do thiếu bằng chứng khoa học). Ngày 26/11/2003, Cơ quan Phúc thẩm ban hành báo cáo giữ nguyên kết luận của Ban hội thẩm; DSB thông qua các báo cáo ngày 10/12/2003. Sau giai đoạn tuân thủ theo Điều 21.5, hai bên đã thông báo một giải pháp được hai bên đồng thuận (ngày 30/8/2005).

3. Bảng tiến độ vụ kiện

Thời gian

Diễn biến

1/3/2002

Hoa Kỳ gửi yêu cầu tham vấn với Nhật Bản (tài liệu WT/DS245/1).

7/5/2002

Hoa Kỳ gửi Đơn yêu cầu thành lập Ban hội thẩm.

15/7/2003

Báo cáo của Ban hội thẩm được ban hành.

26/11/2003

Báo cáo của Cơ quan Phúc thẩm được ban hành (giữ nguyên kết luận của Ban hội thẩm).

10/12/2003

DSB thông qua các báo cáo.

30/8/2005

Hai bên thông báo giải pháp được hai bên đồng thuận.

Cập nhật đến thời điểm biên soạn: các bên đã thông báo giải pháp được hai bên đồng thuận (mutually agreed solution).

Nguồn: WTO. Bài viết do Phòng WTO và Hội nhập (Ban Pháp chế - VCCI) biên soạn

Tài liệu tham khảo được đính kèm dưới đây: