Báo cáo: Tổng quan về sự phát triển của môi trường thương mại quốc tế

12/04/2021    39

Ngày: 30/11/2020

Bởi: Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)

Báo cáo "Tổng quan về sự phát triển của môi trường thương mại quốc tế" phản ánh tác động của cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu đối với thương mại và chính sách thương mại một cách đầy đủ hơn so với báo cáo trước đó được ban hành vào tháng 7 năm 2020, báo cáo trước đó chỉ ghi nhận những tác động ban đầu của đại dịch. Mặc dù thương mại thế giới đã chậm lại trước khi bùng phát COVID-19, nhưng xuất khẩu hàng hóa đã giảm 21% trong quý 2 năm 2020 so với năm trước, trong khi xuất khẩu dịch vụ thương mại giảm 30%.

Báo cáo chỉ ra rằng các thành viên WTO và các quan sát viên đã đưa ra số lượng các biện pháp liên quan đến thương mại “thông thường” thấp nhất kể từ năm 2012 - tức là những biện pháp không liên quan đến đại dịch COVID-19. Tỷ lệ bao phủ thương mại của các biện pháp tạo thuận lợi nhập khẩu trong năm qua là 731,3 tỷ USD (tăng so với 544,7 tỷ USD của giai đoạn trước) trong khi các biện pháp hạn chế nhập khẩu là 440,9 tỷ USD (giảm từ 746,9 tỷ USD). Điều này có thể là kết quả của sự sụt giảm mạnh trong dòng chảy thương mại toàn cầu nói chung, các chính phủ chuyển sự chú ý sang việc chống đại dịch, giảm bớt căng thẳng thương mại song phương, cái đã nâng mức độ bao phủ thương mại của các hạn chế nhập khẩu trong các kỳ báo cáo trước đó và cam kết chung chung để giữ dòng chảy thương mại.

Một lượng đáng kể thương mại toàn cầu đã bị ảnh hưởng bởi các biện pháp thương mại liên quan trực tiếp đến đại dịch. Các biện pháp tạo thuận lợi thương mại liên quan đến COVID-19 được thực hiện kể từ đầu đại dịch bao gồm thương mại hàng hóa ước tính 227 tỷ USD, trong khi các biện pháp hạn chế thương mại COVID-19 bao gồm thương mại trị giá 180 tỷ USD. Trong số 335 biện pháp thương mại và hàng hóa liên quan đến thương mại được ghi nhận kể từ khi đại dịch bùng phát, thì 58% có tính chất tạo thuận lợi thương mại và 42% là hạn chế thương mại.

Khoảng 39% các biện pháp hạn chế đối với hàng hóa được các thành viên WTO và các nhà quan sát thông qua ngay sau khi đại dịch bùng phát đã bị bãi bỏ vào giữa tháng 10 năm 2020. Hầu hết trong số 124 biện pháp liên quan đến COVID-19 được các thành viên WTO thông qua trong lĩnh vực dịch vụ bị ảnh hưởng nặng nề đã tạo thuận lợi cho thương mại.

Hơn 1.000 biện pháp hỗ trợ để đối phó trực tiếp với đại dịch đã được đưa ra cho đến giữa tháng 10 và tổng trị giá hàng nghìn tỷ đô la Mỹ. Báo cáo chỉ ra rằng số lượng và nhiều biện pháp hỗ trợ được thực hiện để đối phó với tình trạng bất ổn về kinh tế và xã hội do COVID-19 nhiều hơn so với số lượng đã có trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-09. Các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp này là trọng tâm trong chiến lược của các chính phủ nhằm giải quyết tình trạng suy thoái kinh tế do đại dịch gây ra, có vẻ như chỉ mang tính chất tạm thời và quan trọng trong việc chuẩn bị cơ sở cho sự phục hồi bền vững, trong đó thương mại đóng một vai trò quan trọng.

Ước tính của Ban Thư ký WTO chỉ ra rằng đến cuối năm 2019, mức độ bao phủ thương mại tích lũy của các biện pháp hạn chế nhập khẩu đối với hàng hóa được thực hiện bởi các thành viên WTO và các quan sát viên kể từ năm 2009 và vẫn còn hiệu lực ảnh hưởng đến 8.7% nhập khẩu của thế giới (1,6 nghìn tỷ USD trong tổng số 18,9 nghìn tỷ USD). Các ước tính của WTO cho năm 2020 cho thấy rằng các hạn chế nhập khẩu tiếp tục tăng và việc thu hồi lại các hạn chế là rất ít.

Báo cáo cũng chỉ ra sự gia tăng đáng kể các biện pháp phòng vệ thương mại trong giai đoạn xem xét, khẳng định rằng các biện pháp này vẫn là một công cụ chính sách thương mại quan trọng đối với các thành viên WTO.

Nó cũng cho thấy các thành viên tiếp tục tiến hành các cuộc họp của các hội đồng và ủy ban WTO để giải quyết các mối quan ngại về thương mại. Mặc dù có ít cuộc họp diễn ra hơn trong thời gian xem xét do hậu quả của đại dịch, một số mối quan tâm trong số này đã được nêu ra trong quá khứ, dường như cho thấy các vấn đề dai dẳng và chưa được giải quyết.

Ngoài ra, nhiều biện pháp sở hữu trí tuệ (IP) đã được đưa ra trong giai đoạn xem xét nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các công nghệ y tế liên quan đến COVID-19. Các thành viên WTO tiếp tục điều chỉnh khuôn khổ sở hữu trí tuệ trong nước của họ, bao gồm cả việc nới lỏng các yêu cầu về thủ tục và kéo dài thời hạn đối với các vấn đề sở hữu trí tuệ hành chính, để đối phó với đại dịch. Nhìn chung, khoảng 60 biện pháp sở hữu trí tuệ liên quan đến COVID-19 đã được đưa ra trong giai đoạn xem xét.

Báo cáo bản mềm (bằng tiếng Anh) được đính kèm dưới đây: