“Khai báo vượt mức” thửa đất

  • Trong những trường hợp nào, nhà khai thác có thể khai báo nhiều thửa đất hơn số thửa đất thực tế liên quan đến việc sản xuất lô hàng được đưa ra thị trường trong tuyên bố thẩm định? Việc “khai báo vượt mức” có những hệ quả gì?

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) yêu cầu phải có sự tương ứng giữa hàng hóa/sản phẩm được đưa ra thị trường và các thửa đất nơi hàng hóa đó thực sự được sản xuất (Quy định được xây dựng trên nguyên tắc truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt, theo đó nhà khai thác phải thu thập chính xác tọa độ địa lý tương ứng với các thửa đất sản xuất). Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, nhà khai thác có thể cung cấp tọa độ địa lý của số lượng thửa đất nhiều hơn số thửa đất thực tế đã sản xuất ra hàng hóa:

Nhà khai thác chỉ được phép "khai báo vượt mức" trong các trường hợp mà hàng hóa rời được truy xuất đầy đủ đến từng thửa đất sản xuất và không bị pha trộn với hàng hóa có nguồn gốc không xác định hoặc hàng hóa không tuân thủ. Khi loại hàng hóa rời này bị pha trộn trong quá trình logistics hoặc sản xuất, chẳng hạn như trong các silo lưu trữ, trên tàu vận chuyển hoặc tại các nhà máy trong quá trình chế biến, nhà khai thác có thể áp dụng hình thức khai báo vượt mức nếu và chỉ khi chỉ một phần của toàn bộ khối lượng hàng hóa đó được đưa ra thị trường. Nhà khai thác phải thu thập dữ liệu truy xuất nguồn gốc ở mức độ chi tiết nhất có thể.

Việc khai báo vượt mức cũng có thể được áp dụng trong trường hợp luân canh cây trồng trên một tập hợp các thửa đất nông nghiệp của cùng một trang trại, ví dụ như đậu tương được trồng hằng năm trên những phần đất khác nhau trong tổng diện tích đất canh tác của trang trại. Nếu nhà khai thác thực hiện khai báo vượt mức trong tuyên bố thẩm định, nhà khai thác sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc tuân thủ của tất cả các thửa đất có tọa độ địa lý được khai báo, bất kể các thửa đất đó có thực sự liên quan đến việc sản xuất hàng hóa/sản phẩm cuối cùng được đưa ra thị trường hay không. Nếu một thửa đất được khai báo tọa độ địa lý trong tuyên bố thẩm định không tuân thủ, thì toàn bộ tập hợp các thửa đất được khai báo tọa độ địa lý sẽ bị coi là không tuân thủ.

Trong những trường hợp này, nhà khai thác khai báo vượt mức cũng phải thực hiện đầy đủ quy trình thẩm định theo các nghĩa vụ quy định tại EUDR đối với tất cả các thửa đất đã khai báo (bao gồm cả các thửa đất khai báo vượt mức), đồng thời phải cung cấp bằng chứng rằng: 1) Rủi ro không tuân thủ (liên quan đến yêu cầu không gây phá rừng và tính hợp pháp) đã được đánh giá đối với tất cả các thửa đất theo Điều 10(2) EUDR; 2) Trong quá trình đánh giá đó, nhà khai thác đã đặc biệt xem xét các tiêu chí quy định tại điểm (i) và (j) Điều 10 EUDR; 3) Rủi ro đối với tất cả các thửa đất đều ở mức không đáng kể. Cụ thể hơn, nhà khai thác phải xem xét sự tồn tại của rủi ro nếu việc liên kết sản phẩm liên quan với các thửa đất nơi hàng hóa liên quan được sản xuất gặp khó khăn theo Điều 10(2)(i) EUDR, cũng như nếu tồn tại rủi ro không đáng kể về việc lách quy định hoặc pha trộn với các sản phẩm liên quan có nguồn gốc không xác định theo Điều 10(2)(j) EUDR. Nhà khai thác phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu các rủi ro này xuống mức không đáng kể trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, cung ứng trên thị trường hoặc xuất khẩu.

Không ảnh hưởng đến các trường hợp nêu trên, việc thực hiện truy xuất nguồn gốc nhằm khai báo số lượng thửa đất quá lớn (ví dụ trên phạm vi một vùng hoặc toàn bộ một quốc gia) nhìn chung không phù hợp với các quy định của Quy định này. Hành động này sẽ không cho phép nhà khai thác thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thẩm định cốt lõi của mình, đặc biệt là nghĩa vụ giảm thiểu rủi ro lách quy định (ví dụ, không thể thực hiện thẩm định theo Điều 8 EUDR đối với toàn bộ lãnh thổ của một quốc gia). Đồng thời, điều này cũng cản trở hoạt động của các Cơ quan có thẩm quyền của các quốc gia thành viên EU, khiến việc thực hiện nghĩa vụ kiểm tra theo Điều 16 EUDR trở nên khó khăn hoặc thậm chí không thể thực hiện được.

Nguồn: Tài liệu Câu hỏi thường gặp về thực thi EUDR của Ủy ban châu Âu (Bản 5, tháng 4/2026)