Nghĩa vụ của nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân

  • Các nghĩa vụ của nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân là gì?

a) Nghĩa vụ theo Điều 5(1), (2) và (3) của Quy định chống phá rừng của EU (EUDR)

Nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân có nghĩa vụ thu thập và lưu giữ thông tin về các đối tác kinh doanh trực tiếp của mình (xem Điều 5(3) EUDR). Các chủ thể này chỉ được đưa sản phẩm có liên quan ra thị trường, cung cấp sản phẩm đó trên thị trường hoặc xuất khẩu sau khi đã nhận được đầy đủ các thông tin bắt buộc từ nhà cung cấp trực tiếp của mình. Các thông tin phải thu thập bao gồm tên; tên thương mại đã đăng ký hoặc nhãn hiệu đã đăng ký; địa chỉ bưu chính; địa chỉ email; và nếu có, địa chỉ trang web của nhà khai thác, nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân đã cung cấp các sản phẩm có liên quan cho họ, cũng như của nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân mà họ cung cấp các sản phẩm đó.

Chỉ trong trường hợp nhà cung cấp trực tiếp là một nhà khai thác (thượng nguồn) theo định nghĩa tại Điều 2(15) EUDR, khiến nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân trở thành nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên (first downstream trader) trong chuỗi cung ứng, thì các thông tin bắt buộc mới bao gồm thêm số tham chiếu của Tuyên bố thẩm định (DDS) hoặc mã định danh của Tờ khai đơn giản hóa (declaration identifier) gắn với các sản phẩm.

Thành viên đầu tiên trong chuỗi cung ứng hạ nguồn nhận sản phẩm từ một nhà khai thác có thể xác định mình là nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên thông qua việc nhận được số tham chiếu DDS hoặc mã định danh từ nhà cung cấp thượng nguồn. Nghĩa vụ chuyển tiếp số tham chiếu hoặc mã định danh này thuộc về nhà khai thác (thượng nguồn).

Nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên không có nghĩa vụ chủ động yêu cầu số tham chiếu hoặc mã định danh của Tuyên bố, cũng như không phải điều tra vị trí của mình trong chuỗi cung ứng, trừ khi họ đang nắm giữ thông tin cho thấy nhà cung cấp của mình là một nhà khai thác thượng nguồn. Sau khi nhận được số tham chiếu hoặc mã định danh, họ chỉ cần ghi nhận và lưu giữ thông tin đó trong hồ sơ của mình.

Nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân hành động một cách thiện chí có thể suy đoán rằng nhà cung cấp của mình không phải là nhà khai thác thượng nguồn nếu họ không nhận được số tham chiếu DDS hoặc mã định danh của Tuyên bố.

Tuy nhiên, nếu nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên biết rằng nhà cung cấp của mình là một nhà khai thác thượng nguồn nhưng nhà khai thác đó không thực hiện nghĩa vụ cung cấp số tham chiếu DDS hoặc mã định danh của Tuyên bố, thì nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân đầu tiên đó phải từ chối đưa sản phẩm có liên quan ra thị trường hoặc cung cấp sản phẩm trên thị trường EU (Điều 5(1) EUDR).

b) “Thu thập và lưu giữ” thông tin theo Điều 5(3) và (4) EUDR

Nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân phải thu thập và lưu giữ các thông tin nêu tại mục a) trong ít nhất năm (05) năm kể từ ngày sản phẩm được đưa ra thị trường, được cung cấp trên thị trường hoặc được xuất khẩu. Quy định này không yêu cầu các thông tin phải được lưu trữ trong một hệ thống hoặc cơ sở dữ liệu cụ thể; không yêu cầu phải kiểm tra một cách có hệ thống nội dung hoặc tính hợp lệ của các số tham chiếu do nhà cung cấp chuyển giao.

Để đáp ứng nghĩa vụ “thu thập và lưu giữ”, chỉ cần nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân có khả năng truy xuất và tổng hợp các thông tin này trong một khoảng thời gian hợp lý sau khi nhận được yêu cầu từ Cơ quan có thẩm quyền hoặc khi xuất hiện các quan ngại có cơ sở. Nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân phải lưu giữ các thông tin đã thu thập trong ít nhất năm năm; và cung cấp các thông tin này cho Cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu theo Điều 5(4) EUDR. Các chủ thể này phải có khả năng liên kết số tham chiếu DDS và mã định danh của Tuyên bố với các luồng sản phẩm đầu vào, nhưng không cần phải liên kết với các luồng sản phẩm đầu ra.

c) Nghĩa vụ đăng ký đối với nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân không phải doanh nghiệp vừa và nhỏ (non-SME)

Ngoài các nghĩa vụ nêu trên, nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân không phải doanh nghiệp vừa và nhỏ (non-SME) còn phải đăng ký trên Hệ thống thông tin (Information System) theo quy định tại Điều 5(2) EUDR.

  • Nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân có phải xác định xem mình có phải là nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên hay không?

Nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân có nhà cung cấp trực tiếp là nhà khai thác phải thu thập và lưu giữ số tham chiếu của Tuyên bố thẩm định (DDS) hoặc mã định danh của Tờ khai đơn giản hóa (SD) gắn với các sản phẩm được nhà khai thác đưa ra thị trường (Điều 5(3)(a) EUDR). Do đó, các nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân có nhà cung cấp là nhà khai thác được coi là nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên.

Nhà khai thác (bao gồm nhà khai thác sơ cấp siêu nhỏ hoặc nhỏ) có nghĩa vụ chủ động chuyển giao số tham chiếu DDS hoặc mã định danh SD cho nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên (Điều 4(7) EUDR). Về nguyên tắc, khi thực hiện nghĩa vụ chuyển giao số tham chiếu DDS hoặc mã định danh SD, nhà khai thác (bao gồm nhà khai thác sơ cấp siêu nhỏ hoặc nhỏ (MSPO)) sẽ tự xác định tư cách của mình với khách hàng.

Nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân hành động một cách thiện chí có thể suy đoán rằng nhà cung cấp của mình không phải là nhà khai thác thượng nguồn nếu họ không nhận được số tham chiếu DDS hoặc mã định danh SD từ nhà cung cấp. Chỉ trong trường hợp nhà khai thác hạ nguồn đầu tiên hoặc thương nhân đầu tiên biết rằng nhà cung cấp của mình là nhà khai thác thượng nguồn nhưng nhà khai thác đó không thực hiện nghĩa vụ chia sẻ số tham chiếu hoặc mã định danh, thì nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân đầu tiên đó phải từ chối đưa sản phẩm có liên quan ra thị trường hoặc cung cấp sản phẩm trên thị trường EU (Điều 5(1) EUDR).

Nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân không có nghĩa vụ chủ động xác minh liệu nhà cung cấp của mình có phải là nhà khai thác hay không, cũng không phải chủ động yêu cầu hoặc thu thập số tham chiếu DDS hoặc mã định danh SD từ nhà cung cấp, trừ khi họ biết rằng nhà cung cấp của mình là nhà khai thác.

Nguồn: Tài liệu Câu hỏi thường gặp về thực thi EUDR của Ủy ban châu Âu (Bản 5, tháng 4/2026)