Xử lý dấu hiệu không tuân thủ trong chuỗi cung ứng

  • Nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân cần thực hiện những bước nào nếu có dấu hiệu không tuân thủ, bao gồm các quan ngại có cơ sở, trong chuỗi cung ứng của mình?

Điều 5(5) của Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) quy định rằng tất cả nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân (bao gồm cả doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và không phải SME) phải ngay lập tức thông báo cho Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia thành viên nơi họ đã đưa sản phẩm có liên quan ra thị trường hoặc cung cấp sản phẩm trên thị trường, đồng thời thông báo cho các nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân mà họ đã cung cấp sản phẩm có liên quan, khi họ có được hoặc được biết về thông tin mới, bao gồm các quan ngại có cơ sở, cho thấy rằng một sản phẩm có liên quan mà họ đã đưa ra thị trường hoặc cung cấp trên thị trường có nguy cơ không tuân thủ EUDR. Đối với trường hợp xuất khẩu, nhà khai thác hạ nguồn phải thông báo cho Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia sản xuất, theo định nghĩa tại Điều 2(24) EUDR. Nếu trong trường hợp xuất khẩu, quốc gia sản xuất (theo Điều 2(24) EUDR) không được nhà khai thác hạ nguồn xác định hoặc không chỉ định Cơ quan có thẩm quyền theo EUDR, dẫn đến việc không thể liên hệ với cơ quan này, thì nhà khai thác hạ nguồn phải thông báo cho Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia thành viên nơi thực hiện hoạt động xuất khẩu.

Theo định nghĩa tại Điều 2(31) EUDR, quan ngại có cơ sở là một khiếu nại hoặc thông tin được lập luận đầy đủ, dựa trên các thông tin khách quan và có thể kiểm chứng về việc không tuân thủ Quy định, đồng thời có thể đòi hỏi sự can thiệp của Cơ quan có thẩm quyền. Quan ngại có căn cứ có thể phát sinh từ cả khu vực công và khu vực tư nhân.

Một doanh nghiệp được coi là đã biết thông tin hoặc đã biết về một quan ngại có cơ sở nếu thông tin đó được chuyển đến doanh nghiệp qua thư điện tử (email) hoặc bằng các hình thức khác, chẳng hạn như trong các cuộc họp với nhân viên; thông qua Ủy ban châu Âu; thông qua cơ quan có thẩm quyền của quốc gia; từ các tổ chức hoặc doanh nghiệp tư nhân khác; hoặc từ các phương tiện truyền thông.

Đối với nhà khai thác hạ nguồn không phải SME và thương nhân không phải SME, Điều 5(6) EUDR quy định thêm một số nghĩa vụ bổ sung có giới hạn. Cụ thể, khi xuất hiện quan ngại có cơ sở, các chủ thể này phải xác minh rằng việc thẩm định đã được thực hiện và kết quả đánh giá cho thấy không có hoặc chỉ có rủi ro không đáng kể.

Nhà khai thác hạ nguồn không phải SME hoặc thương nhân không phải SME không được tiếp tục đưa sản phẩm ra thị trường, cung cấp sản phẩm trên thị trường hoặc xuất khẩu sản phẩm liên quan, trừ khi kết quả xác minh do chính họ thực hiện; và/hoặc kết luận của Cơ quan có thẩm quyền đều xác định rằng không có hoặc chỉ có rủi ro không đáng kể về việc không tuân thủ EUDR. Nghĩa vụ xác minh này là nghĩa vụ mang tính phản ứng (reactive obligation). Điều đó có nghĩa là các chủ thể không phải thường xuyên hoặc có hệ thống rà soát việc thực hiện thẩm định của các nhà khai thác thượng nguồn, mà chỉ phải thực hiện việc xác minh khi xuất hiện một quan ngại có cơ sở.

Việc xác minh có thể được thực hiện thông qua các biện pháp sau:

  • Khi có thể, doanh nghiệp có thể kiểm tra tính hợp lệ và nội dung của số tham chiếu Tuyên bố thẩm định (DDS) và mã định danh của Tờ khai đơn giản hóa (SD) mà mình đã nhận được.
  • Nhà khai thác hạ nguồn không phải SME hoặc thương nhân không phải SME cũng có thể thu thập và phân tích thêm các thông tin ngoài những dữ liệu có trong Hệ thống thông tin. Chẳng hạn, họ có thể sử dụng danh sách các quốc gia hoặc khu vực của quốc gia theo Điều 29(2) EUDR1; tham khảo các báo cáo được công bố công khai của các nhà khai thác thượng nguồn không phải SME theo Điều 12(3) EUDR; tham khảo kết quả kiểm toán được thực hiện theo Điều 11(2)(b) EUDR; hoặc tự nguyện yêu cầu nhà cung cấp cung cấp thêm thông tin. Thông qua các biện pháp này, họ có thể xác minh rằng nhà khai thác thượng nguồn (nhà cung cấp) đã thiết lập và duy trì một hệ thống thẩm định đang hoạt động và được cập nhật, bao gồm các chính sách, biện pháp kiểm soát và quy trình phù hợp, tương xứng nhằm giảm thiểu và quản lý hiệu quả rủi ro không tuân thủ của các sản phẩm có liên quan, đồng thời bảo đảm việc thực hiện thẩm định được tiến hành đầy đủ và thường xuyên.
  • Nếu không thể thu thập được thông tin cần thiết để thực hiện việc xác minh, nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân có thể thực hiện nghĩa vụ xác minh bằng cách cung cấp cho Cơ quan có thẩm quyền các thông tin liên quan về chuỗi cung ứng của mình, bao gồm nhà cung cấp mà từ đó họ đã nhận sản phẩm có liên quan; và mọi thông tin khác liên quan đến quan ngại có cơ sở mà họ đang có. Trong trường hợp này, Cơ quan có thẩm quyền có thể thông báo cho nhà cung cấp về các quan ngại có cơ sở, từ đó làm phát sinh các nghĩa vụ tương ứng đối với nhà cung cấp đó. Khi quá trình này được chuyển tiếp đến nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân đầu tiên đã nhận sản phẩm trực tiếp từ nhà khai thác, thì nếu chủ thể đó là doanh nghiệp không phải SME, họ phải xác minh rằng việc thẩm định đã được thực hiện ở khâu thượng nguồn bằng cách yêu cầu nhà khai thác cung cấp thông tin về DDS hoặc SD cùng các thông tin cần thiết khác.

Nguồn: Tài liệu Câu hỏi thường gặp về thực thi EUDR của Ủy ban châu Âu (Bản 5, tháng 4/2026)

Ghi chú:

1 C/2025/3279, Commission Implementing regulation - EU - 2025/1093 - EN - EUR-Lex.