Áp dụng EUDR đối với bán hàng trực tuyến

  • Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) có áp dụng đối với các giao dịch được thực hiện thông qua bán hàng trực tuyến (thương mại điện tử) hoặc các hình thức bán hàng từ xa khác hay không?

EUDR áp dụng đối với mọi sản phẩm có liên quan được cung cấp “trong quá trình thực hiện hoạt động thương mại”, bao gồm bán hàng trực tuyến hoặc các hình thức bán hàng từ xa. Việc sản phẩm được cung cấp cho một doanh nghiệp (B2B) hay một người tiêu dùng (B2C) không có ý nghĩa, vì mọi hoạt động “cung cấp” được thực hiện “trong quá trình thực hiện hoạt động thương mại” đều thuộc phạm vi điều chỉnh của EUDR (xem Điều 2(19) EUDR).

Nguyên tắc tương tự cũng áp dụng đối với các sản phẩm được nhập khẩu vào thị trường EU: EUDR áp dụng đối với mọi trường hợp đưa sản phẩm có liên quan vào thủ tục “thông quan để lưu thông tự do”, ngoại trừ trường hợp các sản phẩm đó không được cung cấp trong quá trình thực hiện hoạt động thương mại mà chỉ nhằm mục đích sử dụng hoặc tiêu dùng cá nhân trong lãnh thổ hải quan của Liên minh (tức giao dịch giữa người tiêu dùng với người tiêu dùng – C2C; xem bài “Sản phẩm dùng cho mục đích cá nhân”).

Nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng đối với hoạt động xuất khẩu (xem bài “Nghĩa vụ của nhà xuất khẩu”).

  • Các doanh nghiệp như nhà phân phối trực tuyến và nhà bán lẻ cung cấp sản phẩm có liên quan cho khách hàng tại EU thông qua giao dịch trực tuyến B2B hoặc B2C có những nghĩa vụ gì? Các sàn giao dịch trực tuyến có những nghĩa vụ gì?

Các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm có liên quan cho khách hàng tại EU (dù là doanh nghiệp hay người tiêu dùng) thông qua bán hàng trực tuyến có thể được phân loại là nhà khai thác, nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân theo EUDR, tùy thuộc vào vai trò cụ thể của họ trong chuỗi cung ứng. Theo EUDR, “nhà khai thác”, “nhà khai thác hạ nguồn” hoặc “thương nhân” là chủ thể thực tế cung cấp các sản phẩm có liên quan trên thị trường EU.

Nếu một doanh nghiệp nhập khẩu, tức đưa một sản phẩm có liên quan vào thủ tục “thông quan để lưu thông tự do”, để thực hiện một hợp đồng bán hàng trực tuyến trong quá trình thực hiện hoạt động thương mại, thì doanh nghiệp đó được coi là nhà khai thác theo EUDR, bất kể doanh nghiệp đó được thành lập trong hay ngoài EU (xem bài “Nhà khai thác ngoài EU đưa sản phẩm vào thị trường EU” về các quy định áp dụng đối với nhà khai thác được thành lập ngoài EU).

Do đó, nhà phân phối trực tuyến và nhà bán lẻ trực tuyến có thể được phân loại như sau: (i) Là nhà khai thác, nếu họ nhập khẩu (tức đưa vào thủ tục thông quan để lưu thông tự do tại EU) hoặc bán một sản phẩm có liên quan chưa từng được đưa ra thị trường EU trước đó; (ii) Là nhà khai thác hạ nguồn, nếu họ tái nhập khẩu hoặc bán một sản phẩm có liên quan được sản xuất từ một sản phẩm có liên quan khác đã được bao phủ bởi Tuyên bố thẩm định (DDS) hoặc Tờ khai đơn giản hóa (SD); (iii) Là thương nhân, nếu họ bán trực tuyến một sản phẩm có liên quan đã được một chủ thể khác đưa ra thị trường trước đó.

Các sàn giao dịch trực tuyến (online marketplaces) là các nền tảng trực tuyến theo định nghĩa tại Điều 3(i) Quy định (EU) 2022/2065, cho phép người tiêu dùng giao kết hợp đồng từ xa. Trong trường hợp nhà cung cấp sàn giao dịch trực tuyến chỉ tạo điều kiện để hai bên khác giao kết hợp đồng bán hàng trực tuyến mà không tham gia vào việc thực tế cung ứng sản phẩm cho khách hàng, thì sàn giao dịch trực tuyến chỉ được coi là nhà cung cấp dịch vụ trung gian, và không phát sinh nghĩa vụ theo EUDR.

Trong trường hợp một nhà cung cấp thực hiện nhiều chức năng khác nhau (ví dụ: một mặt tự bán sản phẩm liên quan hoặc cung cấp các dịch vụ nhằm giao hàng; mặt khác vận hành một sàn giao dịch trực tuyến cho phép các nhà khai thác, nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân khác bán sản phẩm liên quan của họ), việc xác định liệu nhà cung cấp đó là nhà khai thác, nhà khai thác hạ nguồn, thương nhân theo EUDR hay chỉ là nhà cung cấp dịch vụ trung gian phải được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể, trên cơ sở xem xét chức năng thực tế của họ trong quá trình cung ứng của từng giao dịch riêng lẻ (ví dụ: các nhà cung cấp dịch vụ hoàn tất đơn hàng thường được coi là chủ thể thực tế cung ứng sản phẩm cho khách hàng).

Trong mọi trường hợp, luôn tồn tại một nhà khai thác, nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân là chủ thể thực tế cung ứng sản phẩm cho khách hàng. Như đã giải thích ở trên, tùy thuộc vào từng tình huống cụ thể của hoạt động cung ứng, chủ thể này có thể là người chào bán sản phẩm (nhà sản xuất, nhà phân phối hoặc nhà bán lẻ), sàn giao dịch trực tuyến (đối với các dịch vụ mà sàn cung cấp vượt ra ngoài vai trò trung gian thuần túy), hoặc một nhà cung cấp dịch vụ hoàn tất đơn hàng độc lập, nếu có tham gia trong chuỗi cung ứng. Tất cả các chủ thể này được khuyến nghị chủ động xác định và làm rõ trách nhiệm của mình phù hợp với vai trò tương ứng trong chuỗi cung ứng.

  • Người tiêu dùng có thể được coi là “nhà khai thác” trong trường hợp nhập khẩu thông qua giao dịch bán hàng trực tuyến B2C (thương mại điện tử) hoặc các hình thức bán hàng từ xa khác hay không?

Như đã giải thích trong câu hỏi trước, “nhà khai thác” theo EUDR là chủ thể đưa sản phẩm liên quan ra thị trường EU hoặc xuất khẩu sản phẩm đó trong quá trình hoạt động thương mại. Trong bối cảnh bán hàng trực tuyến hoặc các hình thức bán hàng từ xa khác, việc xác định ai là nhà khai thác có thể khác nhau tùy thuộc vào mô hình kinh doanh, cũng như vai trò và trách nhiệm của các chủ thể tham gia vào việc cung ứng sản phẩm liên quan trong quá trình hoạt động thương mại. Theo EUDR, nhà khai thác có thể là các nhà sản xuất, người bán, nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ trực tuyến hoặc nhà cung cấp dịch vụ hoàn tất đơn hàng, bất kể họ được thành lập trong hay ngoài EU (xem bài “Nhà khai thác ngoài EU đưa sản phẩm vào thị trường EU”), miễn là họ là chủ thể thực tế cung ứng sản phẩm cho người tiêu dùng tại EU (xem thêm câu hỏi trước).

Trên cơ sở đó, người tiêu dùng tại EU (tức cá nhân hành động vì các mục đích nằm ngoài hoạt động thương mại, kinh doanh, nghề nghiệp hoặc chuyên môn của mình) không bao giờ được coi là “nhà khai thác” theo EUDR khi mua một sản phẩm liên quan từ một trang web bán hàng trực tuyến cung cấp sản phẩm tại EU, ngay cả khi người tiêu dùng được khai báo là “nhà nhập khẩu” trong tờ khai hải quan. Việc đưa sản phẩm liên quan ra thị trường EU trong trường hợp này không phải do người tiêu dùng thực hiện, mà do thể nhân hoặc pháp nhân thực tế cung ứng sản phẩm liên quan cho người tiêu dùng đó thực hiện.

Nguồn: Tài liệu Câu hỏi thường gặp về thực thi EUDR của Ủy ban châu Âu (Bản 5, tháng 4/2026)