Sản phẩm đưa vào thị trường trong giai đoạn chuyển tiếp

  • Các nghĩa vụ của nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân khi đưa vào thị trường EU, cung cấp trên thị trường EU hoặc xuất khẩu một sản phẩm có liên quan được sản xuất từ một sản phẩm có liên quan hoặc một hàng hóa có liên quan đã được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp (tức là khoảng thời gian từ khi Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) có hiệu lực (29/6/2023) đến khi bắt đầu được áp dụng (30/12/2026)) là gì?

Trường hợp này có thể được minh họa rõ hơn thông qua một số tình huống cụ thể sau:

1.  Một hàng hóa có liên quan (ví dụ: cao su tự nhiên – mã 4001 theo Danh mục kết hợp (CN)) được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp nên không nhất thiết phải có dữ liệu định vị địa lý, sau đó được sử dụng để sản xuất một sản phẩm phái sinh có liên quan (ví dụ: lốp xe mới – mã CN 4011), và sản phẩm này được đưa vào thị trường EU (hoặc xuất khẩu) từ ngày 30/12/2026.

Nếu một hàng hóa được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp, tức là trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng, thì khi đưa vào thị trường EU một sản phẩm phái sinh kể từ ngày 30/12/2026, nghĩa vụ của nhà khai thác hạ nguồn và các nhà khai thác hạ nguồn, thương nhân tiếp theo trong chuỗi cung ứng sẽ chỉ giới hạn ở việc thu thập các bằng chứng đủ sức thuyết phục và có thể kiểm chứng nhằm chứng minh rằng hàng hóa có liên quan (cao su) được sử dụng để sản xuất sản phẩm có liên quan (lốp xe) đã được đưa vào thị trường EU trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng. Quy định này không làm ảnh hưởng đến việc áp dụng Điều 37(2) EUDR đối với gỗ và sản phẩm gỗ. Nếu hàng hóa (cao su tự nhiên) được đưa vào thị trường EU hoặc được xuất khẩu sau giai đoạn chuyển tiếp, tức từ ngày 30/12/2026 trở đi, thì nhà khai thác hạ nguồn và các nhà khai thác hạ nguồn, thương nhân tiếp theo sẽ phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thông thường theo EUDR.

Tương tự, đối với các bộ phận hoặc thành phần của sản phẩm có liên quan sản xuất từ các hàng hóa có liên quan được đưa vào thị trường EU kể từ ngày 30/12/2026, các nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân cũng phải tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ thông thường theo EUDR.

2.  Một sản phẩm có liên quan (ví dụ: bơ ca cao – mã CN 1804) được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp nên không nhất thiết phải có dữ liệu định vị địa lý, sau đó được sử dụng để sản xuất một sản phẩm phái sinh có liên quan khác (ví dụ: sô-cô-la – mã CN 1806), và sản phẩm này được nhà khai thác hạ nguồn đưa vào thị trường EU (hoặc xuất khẩu) kể từ ngày 30/12/2026.

Trong trường hợp này, nghĩa vụ của nhà khai thác hạ nguồn và các nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân tiếp theo khi đưa vào thị trường EU, cung cấp trên thị trường EU hoặc xuất khẩu sản phẩm phái sinh (sô-cô-la) chỉ giới hạn ở việc thu thập các bằng chứng đủ sức thuyết phục và có thể kiểm chứng nhằm chứng minh rằng sản phẩm phái sinh có liên quan (bơ ca cao) đã được đưa vào thị trường EU trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng. Đối với các bộ phận hoặc thành phần của sản phẩm cuối cùng được sản xuất từ các sản phẩm có liên quan khác đã được đưa vào thị trường EU kể từ ngày 30/12/2026, nhà khai thác hạ nguồn và các nhà khai thác hạ nguồn hoặc thương nhân tiếp theo phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thông thường theo EUDR. Quy định này không làm ảnh hưởng đến việc áp dụng Điều 37(2) EUDR đối với gỗ và sản phẩm gỗ.

3.  Một nhà khai thác đưa một hàng hóa có liên quan hoặc một sản phẩm có liên quan vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp, sau đó hàng hóa hoặc sản phẩm này được một hoặc nhiều thương nhân "cung cấp trên thị trường" kể từ ngày 30 tháng 12 năm 2026.

Trong trường hợp này, nghĩa vụ của thương nhân và các nhà khai thác hạ nguồn, thương nhân tiếp theo chỉ giới hạn ở việc thu thập các bằng chứng đủ sức thuyết phục và có thể kiểm chứng nhằm chứng minh rằng hàng hóa hoặc sản phẩm có liên quan đó đã được đưa vào thị trường EU trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng. Quy định này không làm ảnh hưởng đến việc áp dụng Điều 37(2) EUDR đối với gỗ và sản phẩm gỗ. Đối với cá nhân và nhà khai thác thượng nguồn là doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp nhỏ, là các đối tượng được hưởng thời điểm áp dụng muộn hơn theo Điều 38(3) EUDR, việc lùi thời điểm áp dụng này cũng đồng thời làm giới hạn nghĩa vụ của các nhà khai thác hạ nguồn và thương nhân trong các chuỗi cung ứng tương ứng.

Ví dụ: Một nhà khai thác hạ nguồn (Công ty B) đưa vào thị trường EU một sản phẩm được sản xuất từ một hàng hóa có liên quan đã được một nhà khai thác là cá nhân hoặc doanh nghiệp nhỏ hoặc siêu nhỏ (Cá nhân/Công ty A) đưa vào thị trường EU trước ngày 30/6/2027. Trong trường hợp này, nghĩa vụ của Công ty B chỉ giới hạn ở việc thu thập các bằng chứng đủ sức thuyết phục và có thể kiểm chứng nhằm chứng minh rằng hàng hóa có liên quan hoặc sản phẩm có liên quan được sử dụng để sản xuất sản phẩm đó đã được đưa vào thị trường EU trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng đối với Cá nhân/Công ty A, tức là ngày 30/6/2027.

  • Cần có những bằng chứng nào để chứng minh rằng sản phẩm đã được đưa vào thị trường EU trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng (tức là những tài liệu nào được chấp nhận làm bằng chứng về việc "đưa vào thị trường")? Các sản phẩm này có phải được khai báo trong Hệ thống thông tin hay không?

Đối với sản phẩm nhập khẩu, tờ khai hải quan của hàng hóa có liên quan hoặc sản phẩm có liên quan sẽ được chấp nhận là bằng chứng chứng minh sản phẩm đã được đưa vào thị trường EU trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng. Đối với hàng hóa được sản xuất trong EU, các tài liệu khác cũng có thể được chấp nhận làm bằng chứng, chẳng hạn như các tài liệu liên quan đến ngày sản xuất, với điều kiện ngày sản xuất trùng với thời điểm đưa sản phẩm vào thị trường. Ví dụ bao gồm: giấy phép khai thác gỗ (felling tickets), thẻ tai và hộ chiếu của gia súc, hóa đơn, hoặc các tài liệu khác liên quan đến ngày sản xuất hoặc ngày bán của hàng hóa. Thời điểm đưa sản phẩm vào thị trường EU cũng có thể được chứng minh thông qua các tài liệu như: hợp đồng giữa các bên, đơn đặt hàng, chứng từ đi kèm lô hàng khi giao cho khách hàng, bao gồm CMR (Công ước về Hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường bộ), vận đơn đường biển (bill of lading), phiếu giao hàng (delivery notes), vận đơn hàng không (air waybill) và các tài liệu khác chứng minh việc hàng hóa đã được chuyển giao giữa hai bên, với điều kiện các tài liệu đó có thể được liên kết trực tiếp với sản phẩm có liên quan. Để biết thêm chi tiết về thời điểm được coi là đưa vào thị trường EU, xem bài “Thời điểm nộp Tuyên bố thẩm định hoặc Tờ khai đơn giản hóa”.

Đối với các sản phẩm thuộc giai đoạn chuyển tiếp, không cần nộp tuyên bố thẩm định (DDS) trên Hệ thống thông tin. Trong trường hợp xuất khẩu hoặc tái nhập khẩu một sản phẩm đã được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp (dưới chính dạng sản phẩm đó hoặc dưới dạng một sản phẩm có liên quan ở công đoạn trước trong chuỗi cung ứng), có thể sử dụng một "số tham chiếu DDS thông thường" (conventional DDS reference number), tức là một số tham chiếu thống nhất có thể được khai báo trên tờ khai hải quan đối với các sản phẩm thuộc giai đoạn chuyển tiếp. Định dạng của số tham chiếu DDS thông thường là 99EU9999999999. Thông tin chi tiết về số tham chiếu được tìm thấy tại đây. Cần lưu ý rằng không phải sử dụng số tham chiếu DDS thông thường trong trường hợp nhà khai thác hạ nguồn thực hiện hoạt động xuất khẩu. Thay vào đó, sẽ sử dụng mã chứng từ chuyên biệt trong Hệ thống Thuế quan Tích hợp của EU (TARIC) trong trường hợp này (xem bài “Nghĩa vụ của nhà xuất khẩu”).

  • Trên thực tế, giai đoạn chuyển tiếp bắt đầu và kết thúc khi nào?

Giai đoạn chuyển tiếp bắt đầu từ ngày EUDR có hiệu lực (29/6/2023) và kết thúc vào ngày liền trước thời điểm EUDR bắt đầu được áp dụng.

  • Cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra các sản phẩm đã được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp như thế nào để bảo đảm tuân thủ EUDR?

Cơ quan có thẩm quyền có thể tiến hành kiểm tra các sản phẩm có liên quan nhằm xác định liệu các sản phẩm đó có thực sự đã được đưa vào thị trường EU trong giai đoạn chuyển tiếp hay không. Trong trường hợp này, nhà khai thác có trách nhiệm chứng minh bằng việc cung cấp các bằng chứng cho thấy sản phẩm thuộc trường hợp được miễn áp dụng EUDR, theo hướng dẫn tại bài “Sản phẩm được sản xuất trước khi EUDR có hiệu lực”.

Nguồn: Tài liệu Câu hỏi thường gặp về thực thi EUDR của Ủy ban châu Âu (Bản 5, tháng 4/2026)