Các trường hợp hàng hóa được miễn trừ, không phải tuân thủ EUDR

EUDR quy định một số trường hợp mặc dù hàng hóa có mã CN (hoặc HS) nêu trong Phụ lục I EUDR nhưng được miễn trừ khỏi các nghĩa vụ theo EUDR. Đồng thời, Ủy ban châu Âu cũng hướng dẫn một số trường hợp cụ thể được xem là ngoại lệ không áp dụng EUDR.

Sau đây là tổng hợp các trường hợp ngoại lệ này:

Các trường hợp miễn trừ chung

Đây là các miễn trừ được áp dụng cho tất cả các dòng hàng (mã CN/HS) trong Phụ lục I của EUDR.

Trường hợp 1: Các sản phẩm có mã CN (hoặc HS) không liệt kê trong Phụ lục I của EUDR thì không phải tuân thủ EUDR, kể cả nếu sản phẩm đó có chứa các thành phần, bộ phận từ nguyên liệu có mã CN (hoặc HS) được liệt kê trong Phụ lục I.

Ví dụ: Sản phẩm ô tô nguyên chiếc có ghế da và lốp cao su không thuộc phạm vi điều chỉnh của EUDR mặc dù da thuộc của ghế là da bò và lốp làm từ cao su tự nhiên nêu trong Phụ lục I của EUDR.

Trường hợp 2: Các sản phẩm có mã CN (hoặc HS) được nêu tại Phụ lục I EUDR nhưng không chứa hoặc không được làm từ các nguyên liệu có mã CN (hoặc HS) được nêu tại Phụ lục I EUDR thì không phải tuân thủ EUDR.

Ví dụ: Đồ nội thất có mã CN (hoặc HS) thuộc Phụ lục I nhưng làm từ tre, nứa, lá, hoặc các lâm sản ngoài gỗ khác (được liệt kê trong nhóm hàng hóa loại trừ tại cột 1 của Phụ lục I EUDR) thì không phải tuân thủ EUDR.

Trường hợp 3: Sản phẩm được làm từ 100% nguyên liệu tái chế không phải tuân thủ EUDR dù sản phẩm/nguyên liệu của sản phẩm có mã CN (hoặc HS) thuộc Phụ lục I EUDR.

Cụ thể, EUDR quy định hàng tái chế không phải tuân thủ EUDR nếu được sản xuất hoàn toàn (100%) từ nguyên liệu tái chế (tức các nguyên liệu đã hết vòng đời và nếu không tái chế thì sẽ bị loại bỏ như chất thải theo định nghĩa tại Điều 3.1 của Chỉ thị 2008/98/EC).

Ví dụ:

  • Đồ nội thất làm từ vật liệu gỗ thu được sau khi phá dỡ một căn nhà thì không phải tuân thủ EUDR (do ngôi nhà đã hết vòng đời sử dụng).
  • Sản phẩm giấy, bìa được làm từ các mẩu vụn cắt xén bị loại bỏ sau quá trình sản xuất thùng carton (bị coi là phế liệu, rác thải vì không thể sử dụng vào việc nào khác) thì được coi là 100% từ nguyên liệu tái chế và không phải tuân thủ EUDR.
  • Bã cà phê thu được sau khi pha cà phê (có thể dùng trong sản xuất mỹ phẩm, phân bón, sản phẩm thời trang) không phải tuân thủ EUDR do bị coi là sản phẩm hết vòng đời, được các quán cà phê/người dùng cà phê thải bỏ.
  • Ván ép làm từ dăm gỗ, mùn cưa thu được trong quá trình xẻ gỗ (là sản phẩm phụ - by product) thì phải tuân thủ EUDR do dăm gỗ, mùn cưa trong trường hợp này hoàn toàn có thể được gom và sử dụng làm chất đốt (do đó dăm gỗ, mùn cưa là nguyên liệu nhưng chưa hết vòng đời).

Tuy nhiên nếu dăm gỗ, mùn cưa này được sử dụng như là vật liệu đóng gói (để cố định/bảo vệ một sản phẩm khác trong quá trình vận chuyển) thì không phải tuân thủ EUDR.

  • Giấy hoặc bìa tái chế có sử dụng một tỷ lệ dù rất nhỏ bột giấy nguyên sinh (ví dụ để tăng độ bền sợi giấy) thì phải tuân thủ EUDR. Lý do là bột giấy nguyên sinh không phải nguyên liệu tái chế, hàng hóa không bảo đảm tiêu chí 100% nguyên liệu tái chế.

Trường hợp 4: Sản phẩm có mã CN thuộc Phụ lục I EUDR nhưng là sản phẩm mẫu, sản phẩm được sử dụng để kiểm tra, phân tích hoặc thử nghiệm… và đáp ứng các điều kiện nhất định thì không phải tuân thủ EUDR.

Cụ thể, các sản phẩm thuộc các trường hợp sau đây được miễn trừ khỏi EUDR:

  • Các mẫu sản phẩm có giá trị và số lượng không đáng kể, chỉ được tiêu thụ hoặc sử dụng nhằm mục đích chào mời đơn đặt hàng, có cách thức trình bày và số lượng chỉ phù hợp với mục tiêu tìm kiếm đơn hàng.
  • Các sản phẩm được đưa đi kiểm tra, phân tích hoặc thử nghiệm để xác định thành phần, chất lượng hoặc các đặc tính kỹ thuật khác nhằm mục đích cung cấp thông tin hoặc nghiên cứu công nghiệp hay thương mại, với điều kiện là các sản phẩm này (i) bị sử dụng hết, bị tiêu hủy hoàn toàn trong quá trình kiểm tra, phân tích hoặc thử nghiệm, hoặc (ii) được lưu giữ, hoàn trả lại theo thỏa thuận kiểm tra, phân tích hoặc thử nghiệm đó.

Các trường hợp miễn trừ theo từng dòng hàng cụ thể

Đây là các miễn trừ chỉ áp dụng cho những dòng hàng (mã CN/HS) cụ thể có ghi rõ phạm vi miễn trừ trong Phụ lục I EUDR.

Trường hợp 1: Loại trừ theo nhóm mặt hàng

Một số nhóm hàng hóa (gia súc, dầu cọ…) trong Phụ lục I EUDR được giới hạn chỉ trong phạm vi các loài, giống, chủng loại… nhất định thuộc nhóm hàng hóa đó (mà không phải tất cả mọi mặt hàng trong nhóm).

Ví dụ:

  • Với nhóm gia súc: EUDR chỉ áp dụng với gia súc thuộc chi Bos và các phân chi của nó (như Bos, Bibos, Novibos và Poephagus.. thuộc các phân nhóm HS 0102 21 và 0102 29). Như vậy thịt của các giống khác như trâu (chi Syncerus), bò rừng bison (chi Bison) sẽ không phải tuân thủ EUDR.
  • Với nhóm cao su: EUDR chỉ áp dụng đối với cao su từ cây Hevea brasiliensis, như vậy cao su nhân tạo hoặc nhựa từ các loại cây khác sẽ không phải tuân thủ EUDR.

Trường hợp 2: Miễn trừ đối với bao bì đóng gói/bảo quản hàng hóa (mặt hàng nhóm gỗ)

EUDR không áp dụng đối với các loại bao bì sử dụng để đóng gói hàng hóa khác với mục đích bảo quản an toàn/nguyên vẹn cho hàng hóa đó (ví dụ hộp, thùng để đựng hàng hóa, pallet, vật liệu chống sốc/vỡ…)

Ủy ban châu Âu có hướng dẫn cụ thể về một số khía cạnh liên quan tới trường hợp miễn trừ này như sau:

  • Nếu bao bì được nhập khẩu vào EU dưới dạng hàng hóa độc lập (bản thân nó là hàng hóa với mã CN riêng mà không phải là dạng bao bì cho hàng hóa khác) có mã CN được liệt kê tại Phụ lục I EUDR thì phải tuân thủ quy định của EUDR.
  • Nếu là bao bì sử dụng để bao gói, hỗ trợ bảo vệ hoặc vận chuyển (gọi chung là “bao gói”) hàng hóa khác thì bao bì đó không phải tuân thủ quy định của EUDR.
  • Nếu bao bì đã sử dụng để bao gói hàng hóa khác, sau đó được bán lại hoặc xuất/nhập dưới dạng hàng hóa độc lập để tái sử dụng làm bao bì thì không phải tuân thủ EUDR (dù không đi kèm hàng hóa được bao gói). Tuy nhiên nếu bao bì đã qua sử dụng được sửa chữa lại trước khi được bán/xuất nhập khẩu dưới dạng hàng hóa độc lập để tái sử dụng mà phần sửa chữa có sử dụng gỗ/giấy mới thì thành phần gỗ/giấy mới đó phải tuân thủ EUDR.

Chú ý: Đối với hàng hóa nhập khẩu, việc bao bì được liệt kê riêng hay không trong Hóa đơn (Invoice) không ảnh hưởng đến việc xác định bao bì có phải tuân thủ EUDR hay không. Quan trọng là trong Tờ khai nhập khẩu vào EU, nếu bao bì được khai chung vào mã HS của hàng hóa chính (hàng hóa được bao, gói) thì bao bì đó không phải tuân thủ EUDR; còn nếu bao bì được khai mã HS riêng thì sẽ phải tuân thủ EUDR (trừ trường hợp bao bì đã qua sử dụng như nêu ở trên).

Trường hợp 3: Miễn trừ đối với tài liệu thông tin miễn phí hoặc đi kèm sản phẩm khác (miễn trừ cho một số mặt hàng nhóm gỗ)

EUDR không áp dụng đối với các tài liệu tiếp thị và thông tin (sách hướng dẫn sử dụng, tờ rơi, danh mục và nhãn mác…) làm từ bột gỗ nếu đi kèm với sản phẩm được hướng dẫn, hoặc nếu được cung cấp miễn phí (để tiếp thị hoặc thông tin)

Trường hợp 4: Miễn trừ đối với thư từ (miễn trừ cho một số mặt hàng nhóm gỗ)

EUDR không áp dụng cho các vật phẩm thư từ làm từ bột gỗ phục vụ mục đích trao đổi thông tin (không được đưa ra hoặc cung cấp trên thị trường).

Trường hợp 5: Miễn trừ đối với đồ cũ, đã qua sử dụng, bị thải bỏ (miễn trừ cho một số mặt hàng nhóm gỗ)

EUDR không áp dụng đối với một số sản phẩm gỗ là đồ cũ, đã qua sử dụng, hoặc bị thải bỏ, hoặc các thành phần tạo ra sản phẩm là đồ cũ, đã qua sử dụng, hoặc bị thải bỏ

Trường hợp 6: Miễn trừ đối với nguyên liệu dùng trong sản xuất thuốc (miễn trừ cho một số mặt hàng nhóm dầu cọ)

Một số sản phẩm dầu cọ được sử dụng trong sản xuất thuốc dùng cho người hoặc động vật trong phạm vi Chỉ thị 2001/83/EC, Quy định (EC) số 726/2004, hoặc Quy định (EU) 2019/6 không phải tuân thủ EUDR.

Lưu ý doanh nghiệp

Ngoài các trường hợp được miễn trừ nêu trên, EUDR áp dụng với mọi lô hàng thuộc diện điều chỉnh mà không phân biệt số lượng, giá trị mỗi lô hàng.

Do đó, dù lô hàng nhập khẩu có số lượng nhỏ hoặc giá trị thấp, hàng hóa nếu có mã CN thuộc Phụ lục I EUDR và không thuộc các trường hợp miễn trừ vẫn phải tuân thủ các quy định của EUDR.

Nguồn: Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI