Cam kết về SPS trong Hiệp định RCEP
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là hiệp định thương mại tự do có quy mô lớn nhất thế giới hiện nay, kết nối các nền kinh tế năng động tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong một khuôn khổ thương mại thống nhất.
Ngày 15/11/2020, 15 nước thành viên RCEP (trừ Ấn Độ) đã ký kết RCEP. Đến ngày 02/11/2021, đã có 06 nước ASEAN (Brunei, Campuchia, Lào, Singapore, Thái Lan, Việt Nam), và 04 nước đối tác là Trung Quốc, Nhật Bản, Australia và New Zealand nộp lưu chiểu văn kiện phê duyệt/phê chuẩn Hiệp định RCEP của mình cho Tổng Thư ký ASEAN. Theo đó, Hiệp định RCEP đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2022 với các nước này. Tiếp sau đó, RCEP lần lượt có hiệu lực với Hàn Quốc vào ngày 01/02/2022, Malaysia vào ngày 18/3/2022, Indonesia vào ngày 02/01/2023, Philippines vào ngày 21/02/2023.
RCEP gồm 20 chương, 17 phụ lục và nhiều biểu cam kết kèm theo, điều chỉnh các lĩnh vực như thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, hải quan và tạo thuận lợi thương mại. Trong đó, Chương 5 quy định về các cam kết về vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS).
Chương 5 của Hiệp định bao gồm 17 điều, được xây dựng trên cơ sở khẳng định các quyền và nghĩa vụ của các bên theo Hiệp định SPS của WTO, đồng thời bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường minh bạch, hợp tác và tạo thuận lợi thương mại. Nội dung chương đề cập đến các vấn đề quan trọng như công nhận tương đương đối với các biện pháp SPS; thích ứng với điều kiện vùng, khu vực không có dịch bệnh hoặc có nguy cơ dịch bệnh thấp; phân tích rủi ro; thanh tra, kiểm tra nhập khẩu; chứng nhận SPS; áp dụng biện pháp khẩn cấp; minh bạch hóa quy định; hợp tác kỹ thuật và nâng cao năng lực; tham vấn kỹ thuật; đầu mối liên hệ và cơ chế thực thi giữa các bên.
Một điểm đáng chú ý là RCEP thiết lập cơ chế tham vấn kỹ thuật chi tiết để xử lý các vấn đề SPS phát sinh giữa các thành viên trước khi xem xét các biện pháp khác. Bên cạnh đó, các bên cũng cam kết tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin và hỗ trợ nâng cao năng lực nhằm cải thiện hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật trong khu vực.
Chương SPS của RCEP được đánh giá là một trong những chương SPS toàn diện nhất mà Việt Nam tham gia trong các FTA khu vực. Các cam kết không chỉ củng cố việc thực thi Hiệp định SPS của WTO mà còn tăng cường mức độ minh bạch, hợp tác và tạo thuận lợi thương mại, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn các thị trường thành viên RCEP.
Chương 5 - SPS trong Văn kiện RCEP (Tiếng Anh) (Tiếng Việt) (Tóm lược)
Nguồn: Tổng hợp bởi Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI