Cam kết về SPS trong Hiệp định VJEPA

Hiệp định Đối tác Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA) được ký kết ngày 25/12/2008 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2009. Đây là FTA song phương đầu tiên của Việt Nam, trong đó cả Việt Nam và Nhật Bản dành nhiều ưu đãi cho nhau hơn so với Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản (AJCEP). Tuy nhiên, VJEPA không thay thế AJCEP mà cả hai FTA này đều cùng có hiệu lực và doanh nghiệp có thể tùy chọn sử dụng FTA nào có lợi hơn.

Hiệp định Đối tác Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA) là hiệp định thương mại tự do song phương đầu tiên của Việt Nam, trong đó cả hai đều dành nhiều ưu đãi cho nhau hơn so với Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP).

Hiệp định được ký kết ngày 25/12/2008 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2009. VJEPA được xây dựng trong bối cảnh quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản ngày càng phát triển sâu rộng, đồng thời bổ sung và mở rộng các cam kết đã được thiết lập trong khuôn khổ AJCEP. 

VJEPA gồm 14 chương, cùng các phụ lục và biểu cam kết kèm theo, điều chỉnh nhiều lĩnh vực như thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan, thương mại dịch vụ, sở hữu trí tuệ, cải thiện môi trường kinh doanh và hợp tác kinh tế. Trong đó, Chương 5 quy định các cam kết về vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS).

Chương 5 của Hiệp định áp dụng đối với toàn bộ các biện pháp SPS tái khẳng định các quyền và nghĩa vụ của các bên theo Hiệp định SPS của WTO, đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp song phương trong quá trình thực thi. Chương này bao gồm các quy định về phạm vi áp dụng; khẳng định các quyền và nghĩa vụ SPS; chỉ định điểm hỏi đáp để trao đổi thông tin; thành lập Tiểu ban SPS; cũng như thiết lập cơ chế hợp tác và tham vấn giữa các cơ quan quản lý chuyên ngành của hai nước.

Chương SPS của VJEPA phản ánh xu hướng chuyển từ cách tiếp cận đơn thuần dựa trên các quy tắc sang tăng cường đối thoại và hợp tác giữa các cơ quan quản lý. Việc thiết lập các kênh trao đổi thông tin thường xuyên giúp hai bên kịp thời xử lý các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm, dịch bệnh động vật và dịch hại thực vật, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết SPS.

Chương 5 - SPS trong Văn kiện VJEPA (Tiếng Anh) (Tiếng Việt) 

Nguồn: Tổng hợp bởi Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI