Cam kết về SPS trong Hiệp định AJCEP
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP) là khuôn khổ hợp tác kinh tế toàn diện trong nhiều lĩnh vực, bao gồm thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và hợp tác kinh tế giữa các quốc gia thành viên ASEAN và Nhật Bản. Hiệp định AJCEP có sự tham gia của 10 nước thành viên ASEAN và Nhật Bản được ký kết ngày 14/4/2008 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/12/2008.
AJCEP bao gồm 10 chương cùng các phụ lục kèm theo với mục tiêu từng bước tự do hóa và tạo thuận lợi cho thương mại, đồng thời tăng cường liên kết kinh tế giữa các bên. Các cam kết về vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) được quy định tại Chương 4 của Hiệp định, gồm 5 điều (từ Điều 38 đến Điều 42). Chương này áp dụng đối với toàn bộ các biện pháp SPS có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động thương mại giữa các bên.
Nội dung của Chương SPS tập trung vào việc tăng cường hợp tác và trao đổi thông tin giữa ASEAN và Nhật Bản trong lĩnh vực SPS. Hiệp định thiết lập Tiểu ban SPS để thực hiện các nhiệm vụ như trao đổi thông tin về quy định, tiêu chuẩn SPS mới hoặc được sửa đổi; thúc đẩy các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực và trao đổi chuyên gia; tiến hành tham vấn trên cơ sở khoa học nhằm xử lý các vấn đề SPS phát sinh trong thương mại; đồng thời rà soát việc thực hiện các cam kết của chương. Bên cạnh đó, mỗi bên phải chỉ định đầu mối liên lạc để tiếp nhận và cung cấp thông tin liên quan đến các biện pháp SPS, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý. Đặc biệt, các tranh chấp phát sinh liên quan đến chương này không thuộc phạm vi áp dụng của cơ chế giải quyết tranh chấp chung của Hiệp định. Thay vào đó, các bên ưu tiên sử dụng cơ chế tham vấn, trao đổi thông tin và hợp tác kỹ thuật để xử lý các vấn đề SPS.
Thông qua cơ chế trao đổi thông tin, tham vấn khoa học và tăng cường năng lực, Chương SPS góp phần nâng cao sự hiểu biết lẫn nhau giữa ASEAN và Nhật Bản, tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu nông sản, thực phẩm và các sản phẩm có nguồn gốc động thực vật giữa các bên.
Chương 4 - SPS trong Văn kiện AJCEP (Tiếng Anh) (Tiếng Việt)
Nguồn: Tổng hợp bởi Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI