Cam kết về SPS trong Hiệp định AHKFTA
Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Hồng Kông, Trung Quốc (AHKFTA) là một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới nhằm tăng cường quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa ASEAN và Hồng Kông, Trung Quốc. AHKFTA được ký kết ngày 12/11/2017 tại Philippines giữa 10 quốc gia thành viên ASEAN với Hồng Kông, Trung Quốc. Hiệp định chính thức có hiệu lực với Hồng Kông, Trung Quốc và 5 nước thành viên ASEAN (bao gồm Lào, Myanmar, Singapore, Thái Lan và Việt Nam) kể từ ngày 11/6/2019. Hiệp định này có hiệu lực đầy đủ với toàn bộ các nước thành viên từ ngày 12/2/2021.
Hiệp định AHKFTA gồm 14 chương, 126 điều và nhiều phụ lục kèm theo, điều chỉnh các lĩnh vực như thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, hải quan và tạo thuận lợi thương mại. Các cam kết về vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) được quy định tại Chương 6 của Hiệp định, được xây dựng trên cơ sở tái khẳng định các quyền và nghĩa vụ của các bên theo Hiệp định SPS của WTO, đồng thời hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho thương mại trong khi vẫn đảm bảo mức độ bảo vệ thích hợp đối với sức khỏe con người, động vật và thực vật.
Nội dung bao gồm các quy định về mục tiêu và phạm vi áp dụng của các biện pháp SPS; định nghĩa và nguyên tắc thực hiện; tăng cường minh bạch trong xây dựng và áp dụng các biện pháp SPS; thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan có thẩm quyền của các bên; trao đổi thông tin và hỗ trợ kỹ thuật; tham vấn kỹ thuật để xử lý các vấn đề phát sinh trong thương mại; cũng như thiết lập đầu mối liên lạc nhằm tăng cường phối hợp trong lĩnh vực SPS. Bên cạnh đó, các bên cam kết tăng cường hợp tác để giảm thiểu các rào cản thương mại không cần thiết, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm nông sản, thực phẩm và thủy sản.
Nhìn chung, các cam kết SPS trong AHKFTA không đặt ra các nghĩa vụ vượt quá đáng kể so với Hiệp định SPS của WTO, nhưng tạo ra khuôn khổ hợp tác và đối thoại hiệu quả giữa ASEAN và Hồng Kông, Trung Quốc. Điều này góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường sự tin cậy giữa các cơ quan quản lý và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất khẩu nông sản, thực phẩm của Việt Nam sang thị trường Hồng Kông, Trung Quốc.
Chương 6 - SPS trong Văn kiện AHKFTA (Tiếng Anh)
Nguồn: Tổng hợp bởi Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI