Hiệp định VIFTA tạo cơ hội nâng cao năng lực sản xuất cho Việt Nam

Ngoài kim ngạch thương mại hai chiều tăng qua các năm, Hiệp định VIFTA đang tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng, mở rộng cơ hội hợp tác kinh doanh giữa doanh nghiệp Việt Nam và đối tác Israel.

Israel được biết đến là quốc gia có thế mạnh về công nghệ, đổi mới sáng tạo, AI và nông nghiệp công nghệ cao. Trong khi đó, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất thông minh, chuyển đổi số và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Những lợi thế này đang mang đến không gian hợp tác rộng hơn cho hai nước về đầu tư, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển năng lực sản xuất.

Những nhu cầu và thế mạnh sẵn có

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực từ ngày 17/11/2024. Ngoài kim ngạch thương mại hai chiều tăng qua các năm, VIFTA đang tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng, mở rộng cơ hội hợp tác kinh doanh giữa doanh nghiệp Việt Nam và đối tác Israel.

Nói về không gian hợp tác công nghệ, đầu tư, sản xuất giữa Việt Nam và Israel, ông Lê Thái Hòa, Tham tán thương mại, phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Israel cho biết, trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và quản lý nguồn nước, Việt Nam có nhu cầu tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Trong khi đó, thế mạnh của Israel là dẫn đầu thế giới về hệ thống tưới tiêu nhỏ giọt, cảm biến độ ẩm, nông nghiệp chính xác, canh tác trong điều kiện khô hạn hoặc tuần hoàn khép kín.

Đáng chú ý, nhu cầu của Việt Nam là hiện thực hóa các mục tiêu phát triển khoa học công nghệ quốc gia và xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp. Trong khi đó, thế mạnh của Israel là quốc gia khởi nghiệp, có kinh nghiệm thương mại hóa các kết quả nghiên cứu từ các trường Đại học và viện nghiên cứu ra thị trường, xây dựng vườn ươm doanh nghiệp, phát triển an ninh mạng, phần mềm và trí tuệ nhân tạo…

Đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ điện tử, linh kiện bán dẫn và thiết bị công nghệ, nhu cầu của Việt Nam là nâng cao hàm lượng công nghệ trong sản xuất công nghiệp và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, thế mạnh của Israel là cung cấp thiết bị điện tử chuyên dụng, giải pháp tự động hóa công nghiệp và linh kiện bán dẫn tiên tiến.

“Riêng lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và lao động kỹ thuật, nhu cầu của Việt Nam là đào tạo tay nghề, đưa tu nghiệp sinh và lao động có chuyên môn sang học tập, làm việc trong môi trường công nghệ cao. Trong khi đó, Israel có nhu cầu lớn về nhân lực trong các lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng, nông nghiệp tiên tiến, đi kèm cơ chế đào tạo gắn liền với thực hành”, ông Hòa cho biết.

Tháo gỡ những rào cản

Hiện nay, do địa bàn Israel có những yếu tố nhạy cảm và bất ổn về an ninh chính trị, quân sự có tác động lan tỏa ra cả khu vực Trung Đông nên các doanh nghiệp của Việt Nam nói chung còn tâm lý e ngại khi giao dịch tiếp xúc với thị trường này. Thêm vào đó, cách hiểu và quan niệm khác nhau về thói quen văn hóa, tập quán kinh doanh, khái niệm về hợp tác đầu tư cũng như chuyển giao công nghệ giữa hai bên cũng còn có sự khác biệt.

Phía Việt Nam thường có xu hướng tìm đặt hàng, thậm chí mua một công nghệ cụ thể nhất định theo nhu cầu cụ thể và muốn xem kiểm tra tận gốc vấn đề. Trong khi đó, phía Israel thường tiếp cận theo hướng nhà thầu cung cấp dịch vụ trọn gói cho dự án. Đây là những rào cản chủ yếu, khiến cho hợp tác trong lĩnh vực công nghệ và đầu tư chưa phát huy được tiềm năng và thế mạnh vốn có của mỗi bên.

Trước thực tế nêu trên, ông Lê Thái Hòa cho biết, thời gian tới cơ quan Thương vụ tiếp tục tích cực tìm kiếm các đối tác Israel, có những công nghệ cụ thể đã được thử nghiệm thành công trong thực tế, phù hợp ứng dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả để giới thiệu kết nối với các doanh nghiệp, các tổ chức hữu quan của Việt Nam có nhu cầu để tiến hành hợp tác chuyển giao.

Thương vụ sẽ đóng vai trò cầu nối, hệ sinh thái giữa các mạng lưới đổi mới sáng tạo, viện nghiên cứu, các trường Đại học ở các trung tâm khởi nghiệp của Israel đang nghiên cứu những công nghệ mới, có tính khả thi cao để giới thiệu cho phía Việt Nam sang Israel cùng đầu tư, hoặc tiến hành hợp tác nghiên cứu trên cơ sở nơi bên cũng có lợi để phục vụ cho các hoạt động sản xuất ở trong nước.

“Thương vụ phối hợp với các cơ quan hữu quan hai nước triển khai các chương trình nghiên cứu khoa học chung, đưa chuyên gia và nhà khoa học hai nước tham gia vào các dự án thực tiễn. Đồng thời tiếp cận, vận động các đối tác phù hợp với Israel xem xét triển khai các dự án đầu tư vào Việt Nam”, ông Hòa cho hay.

Theo bà Nguyễn Thị Lan Phương, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công Thương), hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ Việt Nam - Israel chỉ thực sự tạo ra giá trị khi công nghệ được hấp thụ và chuyển hóa thành năng lực sản xuất.

“Đối với doanh nghiệp Việt Nam, bài toán không chỉ là tiếp cận 1 thiết bị, 1 phần mềm hay 1 giải pháp AI. Điều doanh nghiệp cần là nâng cao năng lực quản trị, nhân lực kỹ thuật, nghiên cứu và phát triển, tiêu chuẩn hóa sản xuất và khả năng đổi mới sản phẩm. “Khi đó, hợp tác công nghệ có thể tạo ra tác động rộng hơn như nâng năng suất, chất lượng, tăng giá trị gia tăng và giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng”, bà Phương cho biết.

Nguồn: Nguyễn Quỳnh, VOV