Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 58: Thúc đẩy thương mại nội khối, củng cố khả năng chống chịu kinh tế

Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 58 (AEM 58) diễn ra ngày 19/9/2026 tại Manila, Philippines tập trung trao đổi một số nội dung chủ yếu như: tình hình và triển vọng kinh tế khu vực và toàn cầu; việc triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2026 - 2030...

Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công Thương), Hội nghị AEM 58 diễn ra trong bối cảnh kinh tế khu vực và thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định, bao gồm những diễn biến địa kinh tế, căng thẳng tại Trung Đông, thay đổi trong chính sách thương mại và đầu tư toàn cầu và những rủi ro đứt gãy đối với chuỗi cung ứng. Mặc dù vậy, kinh tế ASEAN tiếp tục cho thấy khả năng chống chịu tích cực, với mức tăng trưởng 4,9% trong năm 2025 và dự kiến đạt 4,5% trong năm 2026. Thương mại hàng hóa của ASEAN năm 2025 tăng 13,7%, đạt 4,4 nghìn tỷ USD; dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào khu vực tăng 10,1%, đạt 245,7 tỷ USD.

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng tập trung trao đổi một số nội dung chủ yếu như: tình hình và triển vọng kinh tế khu vực và toàn cầu; việc triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2026 - 2030; tình hình thực hiện các Mục tiêu Kinh tế Ưu tiên năm 2026 của Philippines nhân năm Chủ tịch ASEAN và mục tiêu kinh tế thường niên; thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, thuận lợi hóa thương mại và hải quan; kinh tế số, MSMEs, phát triển bền vững; quan hệ kinh tế giữa ASEAN với các đối tác; thông qua khuyến nghị của Nhóm đặc trách cấp cao về hội nhập kinh tế; và thảo luận các giải pháp ứng phó với tình hình bất ổn kinh tế khu vực và toàn cầu.

Hội nghị ghi nhận một số kết quả quan trọng, đáng lưu ý.

Thứ nhất, chuẩn bị đưa Nghị định thư thứ hai sửa đổi Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) vào thực thi sớm. Việc triển khai ATIGA nâng cấp được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho lưu chuyển hàng hóa, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, qua đó thúc đẩy thương mại nội khối và củng cố ASEAN trở thành một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất.

Thứ hai, hoàn tất đàm phán và chuẩn bị ký Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN(DEFA) bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 vào tháng 11/2026. Hiệp định DEFA sẽ giúp định hình tương lai kinh tế số khu vực, tăng cường vị trí của ASEAN là một trung tâm dẫn dắt tăng trưởng số, đổi mới sáng tạo và đầu tư, góp phần tạo nền tảng cho một thị trường số ASEAN hội nhập, cạnh tranh và tin cậy hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số khu vực.

Thứ ba, kết quả tích cực từ thúc đẩy các sáng kiến thuận lợi hóa thương mại, kết nối hải quan, đầu tư, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh và phát triển bền vững. Hội nghị hoan nghênh việc Việt Nam hoàn thành Báo cáo tham chiếu Khung Tham chiếu Trình độ ASEAN (AQRF), trở thành nước thành viên thứ năm hoàn thành quá trình này.

Phát biểu tại Hội nghị, Việt Nam nhấn mạnh trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường, ASEAN cần tiếp tục duy trì đoàn kết và vai trò trung tâm, tăng cường ứng phó chung đối với các bất ổn trong khu vực và toàn cầu; củng cố khả năng chống chịu kinh tế và phát huy hơn nữa sức mạnh của thị trường ASEAN. Việt Nam cho rằng yêu cầu này ngày càng trở nên quan trọng trước những rủi ro liên quan đến năng lượng, lương thực, chuỗi cung ứng cũng như những thay đổi nhanh chóng trong chính sách thương mại và đầu tư toàn cầu.

Việt Nam ủng hộ ASEAN tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế nội khối và triển khai hiệu quả các cam kết kinh tế hiện có, trong đó có việc sớm đưa Nghị định thư thứ hai sửa đổi Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) vào thực thi; ký kết Hiệp định DEFA và triển khai thực thi theo đúng kế hoạch đề ra, đồng thời tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, đa dạng hóa thị trường và đối tác, duy trì môi trường thương mại và đầu tư minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo. Việt Nam cũng đề nghị ASEAN tăng cường trao đổi thông tin, đánh giá các rủi ro kinh tế mới nổi và phối hợp giữa các cơ quan chuyên ngành để nâng cao khả năng chủ động ứng phó với các biến động bên ngoài.

Nguồn: Tạp chí Công Thương