Kim ngạch xuất khẩu tháng 5 tăng nhẹ do giá và lượng của một số mặt hàng tăng khá cao, xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm cũng tăng mạnh. Tuy nhiên, lượng hàng nhập khẩu lại có xu hướng giảm, điều này cũng sẽ tác động không nhỏ tới việc tăng xuất khẩu những tháng tới.

Xuất khẩu của tháng 5/2012 ước đạt 9,1 tỷ USD, tăng 1,5% so với tháng 4 và tăng 25,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) ước đạt 4,78 tỷ USD. Tính chung 5 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu ước đạt gần 42,9 tỷ USD, tăng 24,1% so với cùng kỳ.

Theo Bộ Công Thương, so với cùng kỳ thì giá bình quân một số mặt hàng xuất khẩu đang có xu hướng tăng như: giá hạt tiêu tăng 24%, dầu thô tăng 10,3%, xăng dầu các loại tăng 12,4%, quặng và khoáng sản khác tăng 230,2%, chất dẻo nguyên liệu tăng 7,5%... Một số mặt hàng giá giảm chút ít như nhân điều, cà phê, chè các loại... nhưng lại tăng về lượng nên vẫn tương đối đảm bảo chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu. Như một số mặt hàng có lượng xuất khẩu tăng cao là nhân điều tăng 40,2%, cà phê tăng 6,5%, chè các loại: 19,6%, hạt tiêu: 14,5%, sắn và các sản phẩm từ sắn: 55,9%, cao su: 41,7%, xăng dầu các loại:  12,5%, chất dẻo nguyên liệu: 52,0%, xơ, sợi dệt các loại: 22,2%.

Các thị trường truyền thống của hàng xuất khẩu Việt Nam như Nhật Bản, Mỹ, EU,  ASEAN, Trung Quốc đều có mức tăng khá. Điều này không chỉ do nền kinh tế của các nước trên thế giới có dấu hiệu phục hồi mà còn do những tác động của các hiệp định thương mại tự do mang lại cũng như sự cố gắng khai phá thị trường mới, tìm kiếm hợp đồng của các doanh nghiệp xuất khẩu. Ước tính của Bộ Công Thương cho thấy, xuất khẩu vào thị trường Mỹ tăng 19,8% và chiếm tỷ trọng 17,3%; xuất khẩu vào EU tăng 21,6%, chiếm tỷ trọng 17,1%; xuất khẩu vào ASEAN tăng 19,5% và chiếm tỷ trọng 14,4%; xuất khẩu vào Nhật Bản tăng 41,6% và chiếm tỷ trọng 12,3%; xuất khẩu vào Trung Quốc tăng 33,3% và chiếm tỷ trọng 11,7%.

Đánh giá của các chuyên gia kinh tế cho rằng, cam kết về cắt giảm thuế quan trong các hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã tham gia (như ASEAN, ASEAN+1) sẽ là cơ sở thuận lợi cho việc đàm phán FTA với các nước có cơ cấu kinh tế bổ sung với Việt Nam như Nhật Bản, EU, Hoa Kỳ, giúp nâng cao hiệu quả của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế và góp phần thúc đẩy xuất khẩu.

Mặc dù xuất khẩu tăng, nhập siêu giảm vì 5 tháng năm 2012 tốc độ tăng xuất là 24,1% và nhập khẩu tăng 6,6%, nhưng cũng có không ít lo ngại khi hoạt động sản xuất và xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước vẫn gặp khá nhiều khó khăn và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao vẫn chủ yếu do sự đóng góp của khối các doanh nghiệp FDI.

Xuất khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) 5 tháng ước đạt gần 23,2 tỷ USD, tăng 43,7%. Trong khi đó tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của khối doanh nghiệp trong nước chỉ tăng 8,4%. Nhìn số liệu nhập khẩu những tháng qua thì càng thấy rõ các doanh nghiệp xuất khẩu  trong nước tiếp tục có xu hướng giảm. Tính chung 5 tháng, kim ngạch nhập khẩu ước đạt gần 43,5 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ, trong đó kim ngạch nhập khẩu của các doanh nghiệp 100% vốn trong nước đạt hơn 21,29 tỷ USD, giảm 7,7% so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng gần 49%; kim ngạch nhập khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt gần 22,2 tỷ USD, tăng 25,3% so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 51,0% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước. Điều này cho thấy, các doanh nghiệp trong nước đang gặp khó khăn trong việc phát triển và mở rộng sản xuất kinh doanh do ảnh hưởng từ những khó khăn của nền kinh tế như việc thắt chặt tiền tệ, tiếp cận vốn và lãi suất cao.

Vì thế, để đảm bảo mục tiêu kim ngạch xuất khẩu trong những tháng tới cũng như duy trì kiểm soát nhập siêu thì rất cần sự hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn từ các bộ, ngành để doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là những doanh nghiệp Việt khai phá được thị trường mới, đơn hàng mới và phát triển ổn định.

Nguồn: http://www.baocongthuong.com.vn