Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh quan hệ kinh tế song phương tăng trưởng mạnh mẽ, mở ra cơ hội thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư theo chiều sâu, hướng tới mục tiêu 20 tỷ USD và xa hơn trong giai đoạn phát triển mới.

Động lực tăng trưởng từ nền tảng bổ trợ chiến lược

Sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao (1972) và đặc biệt là 10 năm nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện (2016), quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đã phát triển toàn diện, trong đó kinh tế - thương mại tiếp tục giữ vai trò trụ cột, tạo nền tảng cho những bước tiến dài hạn.

Theo số liệu Cục Hải quan, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Ấn Độ đã tăng trưởng ấn tượng, từ 5,4 tỷ USD năm 2016 lên 16,46 tỷ USD năm 2025, tức tăng gấp hơn 3 lần chỉ trong chưa đầy một thập kỷ.
Tính riêng năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Ấn Độ đạt mốc kỷ lục gần 16,46 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt khoảng 10,3 tỷ USD, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi, nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 6,1 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ, thặng dư thương mại nghiêng về Việt Nam.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì trong quý I/2026, khi kim ngạch thương mại hai chiều đạt 4,8 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 1,8 tỷ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm trước.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng mà còn ở cơ cấu thương mại mang tính bổ trợ rõ nét. Hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ là các sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo như: điện tử, máy móc, công nghệ. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ chủ yếu là nguyên, phụ liệu phục vụ sản xuất như dệt may, chất dẻo, sắt thép và dược phẩm.

Chính sự bổ trợ này đã giúp quan hệ thương mại giữa hai nước không rơi vào cạnh tranh trực diện mà chuyển dần sang liên kết chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, xu hướng dịch chuyển sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam và Ấn Độ nổi lên như hai mắt xích quan trọng trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Không chỉ thương mại, dòng vốn đầu tư hai chiều cũng đang gia tăng. Ấn Độ hiện có mặt tại 20/34 tỉnh, thành phố của Việt Nam với nhiều dự án quy mô trong lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp và chế biến.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã có 30 dự án đầu tư tại Ấn Độ với tổng vốn gần 150,5 triệu USD.

Đáng chú ý, dự án nhà máy sản xuất xe điện của VinFast tại bang Tamil Nadu, Ấn Độ, là một cột mốc quan trọng, thể hiện chiến lược thâm nhập sâu vào thị trường xe điện tiềm năng cao tại khu vực. Với tổng vốn đầu tư cam kết lên đến 6,5 tỷ USD, dự án này không chỉ tập trung sản xuất mà còn xây dựng một hệ sinh thái xe điện toàn diện, bao gồm cả hạ tầng trạm sạc.

Những con số này không chỉ phản ánh quy mô hợp tác mà còn cho thấy xu hướng chuyển dịch từ thương mại thuần túy sang gắn kết sản xuất, đầu tư dài hạn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Động lực tăng trưởng từ nền tảng bổ trợ chiến lược

Sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao (1972) và đặc biệt là 10 năm nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện (2016), quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đã phát triển toàn diện, trong đó kinh tế - thương mại tiếp tục giữ vai trò trụ cột, tạo nền tảng cho những bước tiến dài hạn.

Theo số liệu Cục Hải quan, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Ấn Độ đã tăng trưởng ấn tượng, từ 5,4 tỷ USD năm 2016 lên 16,46 tỷ USD năm 2025, tức tăng gấp hơn 3 lần chỉ trong chưa đầy một thập kỷ.
Tính riêng năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Ấn Độ đạt mốc kỷ lục gần 16,46 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt khoảng 10,3 tỷ USD, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi, nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 6,1 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ, thặng dư thương mại nghiêng về Việt Nam.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì trong quý I/2026, khi kim ngạch thương mại hai chiều đạt 4,8 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 1,8 tỷ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm trước.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng mà còn ở cơ cấu thương mại mang tính bổ trợ rõ nét. Hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ là các sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo như: điện tử, máy móc, công nghệ. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ chủ yếu là nguyên, phụ liệu phục vụ sản xuất như dệt may, chất dẻo, sắt thép và dược phẩm.

Chính sự bổ trợ này đã giúp quan hệ thương mại giữa hai nước không rơi vào cạnh tranh trực diện mà chuyển dần sang liên kết chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, xu hướng dịch chuyển sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam và Ấn Độ nổi lên như hai mắt xích quan trọng trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Không chỉ thương mại, dòng vốn đầu tư hai chiều cũng đang gia tăng. Ấn Độ hiện có mặt tại 20/34 tỉnh, thành phố của Việt Nam với nhiều dự án quy mô trong lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp và chế biến.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã có 30 dự án đầu tư tại Ấn Độ với tổng vốn gần 150,5 triệu USD.

Đáng chú ý, dự án nhà máy sản xuất xe điện của VinFast tại bang Tamil Nadu, Ấn Độ, là một cột mốc quan trọng, thể hiện chiến lược thâm nhập sâu vào thị trường xe điện tiềm năng cao tại khu vực. Với tổng vốn đầu tư cam kết lên đến 6,5 tỷ USD, dự án này không chỉ tập trung sản xuất mà còn xây dựng một hệ sinh thái xe điện toàn diện, bao gồm cả hạ tầng trạm sạc.

Những con số này không chỉ phản ánh quy mô hợp tác mà còn cho thấy xu hướng chuyển dịch từ thương mại thuần túy sang gắn kết sản xuất, đầu tư dài hạn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nguồn: Tạp chí Kinh tế - Tài chính