Châu Âu triển khai hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh mới: Bước ngoặt mang tính lịch sử

Hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh mới sẽ được triển khai đầy đủ tại Khu vực tự do đi lại ở châu Âu (Schengen) kể từ ngày 10/4, đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử trong hoạt động quản lý biên giới. Việc cải tổ - niềm tự hào và biểu tượng cho giấc mơ đoàn kết, hội nhập châu Âu - không chỉ giúp lấp lỗ hổng an ninh, mà hơn cả là củng cố và bảo vệ các giá trị cốt lõi của Lục địa già.

Được đưa vào vận hành từ tháng 10 năm ngoái và được triển khai từng bước tại các cửa khẩu biên giới thuộc khu vực Schengen, hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh mới, có tên là EES, sử dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an ninh. EES ghi nhận các dữ liệu của người nhập cảnh không thuộc Liên minh châu Âu (EU), như tên, số hộ chiếu, ảnh sinh trắc học khuôn mặt, dấu vân tay. Đây là một phần trong kế hoạch ráo riết cải tổ hệ thống Schengen nhằm đáp ứng yêu cầu của thời đại mới, bởi thời gian qua không ít lần Hiệp ước Schengen bị chỉ trích là “gót chân Achilles” của Lục địa già với những lỗ hổng an ninh trầm trọng.

Không đơn thuần là sự thay đổi về mặt kỹ thuật, việc người nhập cảnh để lại dấu vân tay thay cho con dấu hộ chiếu truyền thống là biểu tượng cho tầm nhìn chiến lược của khu vực Schengen, nơi mà ở đó, các dữ liệu số và biện pháp an ninh mạng trở thành tuyến phòng thủ của châu Âu. Hàng loạt tác dụng của “đường biên giới kỹ thuật số” này được chỉ ra. Thứ nhất, hệ thống EES giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục. Hành khách chỉ cần thực hiện đăng ký trong lần nhập cảnh đầu tiên vào khu vực. Thứ hai, hệ thống giúp quản lý, cảnh báo các trường hợp sử dụng giấy tờ giả mạo hay vi phạm thời hạn lưu trú.

Trên chặng đường hơn 40 năm hình thành và phát triển, khu vực Schengen với đường biên giới mở được coi là một thành tựu đáng tự hào của châu Âu, là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, thống nhất và mang đến những lợi ích lớn lao về kinh tế, du lịch. Đây còn là hình mẫu thành công trên thế giới về sự hội nhập. Nhưng, trong quá khứ, câu chuyện thành công này không ít lần khiến dư luận băn khoăn. Vào năm 2015-2016, cuộc khủng hoảng di cư tồi tệ tại châu Âu đã khiến Hiệp ước Schengen vấp phải những tranh cãi quyết liệt. Lỗ hổng an ninh từ hiệp ước khiến các tay súng thánh chiến có thể tự do di chuyển trong khối, đặt an ninh khu vực vào trạng thái báo động đỏ. Đại dịch Covid-19 một lần nữa khiến bản hiệp ước lâm nguy, khi các quốc gia thiết lập lại kiểm soát biên giới quốc gia để ngăn virus lây lan.

Ở những thời điểm đó, mỗi cuộc kiểm tra biên giới đều bị cho là làm xói mòn một trong những dự án hội nhập hàng đầu của châu Âu. Việc cải tổ Hiệp ước Schengen theo hướng chặt chẽ hơn, trong đó có thúc đẩy số hóa các hệ thống và áp dụng công nghệ sinh trắc học để kiểm soát biên giới, trở thành yêu cầu cấp bách. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi châu Âu đang đối mặt làn sóng di cư từ Trung Đông do vòng xoáy xung đột dâng cao hiện nay.

Nguồn: Báo Nhân Dân