Từ ngày 24-2, hàng hóa các nước nhập khẩu vào Mỹ chịu thuế tạm thời 10%, sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu dựa trên Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump.

Với các nhà xuất khẩu Việt Nam, đây là giai đoạn "cửa sổ" để tăng tốc đơn hàng, nhưng cũng là khoảng thời gian quan trọng để chuẩn bị ứng phó với các chiến lược thuế quan mới, được dự đoán là sẽ khắc nghiệt và dài hơi hơn, từ Washington.

Bài học từ thuế đối ứng

Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa (thuộc HUBA - Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM) - cho biết ngay trong đầu năm 2026, mặc dù phía Washington chưa đưa ra quyết định giảm thuế, hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp vẫn tăng trưởng ổn định, có nhóm hàng tăng trưởng từ 10 - 20%.

Chẳng hạn trong ngành gỗ nội thất, một doanh nghiệp chuyên xuất hàng sang thị trường Mỹ cho biết lượng hàng xuất đi Mỹ vẫn khả quan và có dấu hiệu tiếp tục tăng trong giai đoạn 150 ngày thuế quan toàn cầu khoảng mức 10%.

Thuế cho hàng hóa toàn cầu nhập khẩu vào Mỹ giảm 10% đồng nghĩa với việc mức thuế trung bình cho hàng Việt Nam khi vào quốc gia này giảm còn 16%, so với 21,6% trước ngày 20-2-2026.

Trước đó, với mức thuế nhập khẩu 20% nhưng xuất khẩu đi Mỹ của các doanh nghiệp Việt Nam tăng trưởng kỷ lục. Số liệu từ Cục Thống kê cho thấy Mỹ trong 2 tháng đầu năm 2026 vẫn là thị trường khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 23,8 tỉ USD. Năm 2025, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này là hơn 153 tỉ USD, tăng 28,1% so với năm 2024.

Bà Dương Hồng Loan, Viện trưởng Viện Sáng kiến Việt Nam, nhận định các doanh nghiệp tại Việt Nam và thế giới, sau cú sốc thuế đối ứng từ thị trường Mỹ, đã đúc kết được một kế hoạch kinh doanh có tính bền bỉ, thích nghi và ứng phó tốt hơn với bối cảnh thương mại toàn cầu biến động.

Các doanh nghiệp cũng quan tâm hơn đến tỉ lệ nội địa hóa và các chi tiết kỹ thuật để tính mức thuế áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, từ đó đấu tranh cho mức thuế hợp lý đối với hàng hóa của mình.

"Bên cạnh bài học về nâng cao tỉ lệ nội địa hóa, đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa thị trường. Việc quá phụ thuộc vào một thị trường nào đó, thì khi họ thay đổi chính sách, doanh nghiệp sẽ ngay lập tức đón cú sốc", bà Loan phân tích.

Theo các chuyên gia, các doanh nghiệp có thể tận dụng giai đoạn "cửa sổ chính sách" này để đẩy nhanh tiến độ giao hàng, hoàn tất các hợp đồng thương mại, và đáp ứng xu hướng đẩy nhanh tiến độ đặt hàng/nhập hàng (front-loading) của các nhà nhập khẩu Mỹ.

Nguồn: Báo Tuổi Trẻ