Thương mại toàn cầu có những tín hiệu đáng lo ngại

Hoạt động giao thương toàn cầu đang đối mặt với áp lực lớn từ sự suy yếu về nhu cầu cho tới những thay đổi về mô hình thương mại. Các chuyên gia đã cảnh báo nguy cơ tăng trưởng thương mại sẽ chậm hơn tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Đây là tin không vui cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.

Hoạt động xuất khẩu sụt giảm tại nhiều nước

Trong khi giới phân tích vẫn chưa thống nhất được về việc liệu nền kinh tế toàn cầu sẽ phải đối mặt với một cuộc suy thoái nhẹ hay nghiêm trọng, sớm hay muộn, một vấn đề đáng lo ngại khác đang dần nổi lên. Đó là việc hoạt động thương mại toàn cầu đang đối mặt với những dấu hiệu căng thẳng sâu sắc, hay nghiêm trọng hơn là “một cuộc suy thoái của thương mại toàn cầu”, như cách gọi của ông David Lubin – người đứng đầu mảng kinh tế thị trường mới nổi tại Citigroup.

Theo Citigroup, tốc độ tăng trưởng hàng năm của khối lượng hàng hóa nhập khẩu toàn cầu đã chuyển sang mức âm vào cuối năm ngoái, và tiếp tục duy trì tình trạng này trong giai đoạn đầu năm 2023. Hiện có rất ít lý do để tin rằng tình hình sẽ sớm được cải thiện.

Các số liệu mới công bố hồi tuần trước cho thấy, giá trị xuất khẩu (tính bằng đô la Mỹ) của Trung Quốc trong tháng 6 đã giảm 12,4% so với cùng kỳ năm trước.

Trung Quốc không phải nền kinh tế xuất khẩu duy nhất tại châu Á đối mặt với khó khăn. Xuất khẩu từ Đài Loan (Trung Quốc) trong tháng 6 đã giảm 23% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi Việt Nam ghi nhận mức giảm 11%, Hàn Quốc cũng đã giảm 6% và Ấn Độ lao dốc tới 13%.

Những yếu tố kìm hãm thương mại toàn cầu

Theo chuyên gia David Lubin của Citigroup, có nhiều lý do khiến tăng trưởng thương mại đang chững lại vào thời điểm hiện tại.

Đầu tiên là thế giới đang trải qua sự bế tắc giao dịch trong thời kỳ hậu Covid-19, bắt nguồn từ những phản ứng với các chính sách kinh tế khác nhau đã được áp dụng trong thời kỳ dịch bệnh.

Trong khi Mỹ và các nước phương Tây sử dụng các biện pháp hỗ trợ tài chính để tăng sức mua của người dân, Trung Quốc lại lựa chọn cách thức đưa công nhân quay trở lại các nhà máy. Nói cách khác, trong khi Trung Quốc cố gắng thúc đẩy nguồn cung, các đối tác thương mại phương Tây của họ lại tập trung nâng cao nhu cầu.

Tuy nhiên giờ đây mọi thứ đều đang chững lại. Lạm phát cao và các đợt tăng lãi suất để kiềm chế đà tăng giá cả của các ngân hàng trung ương cũng buộc người tiêu dùng phải chi tiêu thận trọng hơn, qua đó, dẫn đến sự sụt giảm nhu cầu đối với hàng hóa xuất khẩu từ các nước châu Á.

Bên cạnh đó, sự chuyển đổi xu hướng chi tiêu từ hàng hóa sang dịch vụ, đặc biệt là tại các nền kinh tế phát triển, cũng ảnh hưởng đến hoạt động thương mại. Giờ đây, khi nền kinh tế đã hoạt động bình thường trở lại, nhu cầu chi tiêu lại tập trung vào các dịch vụ ăn uống, du lịch…

Tăng trưởng thương mại cũng đang bị ảnh hưởng bởi sự không đồng đều trong đà phục hồi kinh tế của Trung Quốc. Sự suy yếu niềm tin tiêu dùng của Trung Quốc cũng đang khiến các hộ gia đình nước này chi tiêu tiết kiệm hơn, ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu.

Triển vọng ảm đạm kéo dài

Các nhà kinh tế cho biết, thương mại toàn cầu đã chậm lại trong nhiều tháng qua, nhưng xu hướng giảm có thể còn kéo dài hơn nữa.

Đầu tiên là triển vọng xấu đi đối với nhu cầu hàng hóa trên toàn cầu. Tăng trưởng kinh tế thế giới trong năm nay được dự báo sẽ đạt khoảng 2,3%, và năm 2024 thậm chí còn yếu hơn nữa, đặc biệt là khi các ngân hàng trung ương lớn đang tiếp tục các nỗ lực tăng lãi suất để đẩy lùi lạm phát. Điều này sẽ làm gia tăng chi phí đi vay, thắt chặt hơn nữa hoạt động chi tiêu của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Nguồn: Kinh tế Sài Gòn