Hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP)

Cơ hội và thách thức đối với Việt Nam khi gia nhập TPP (tiếp)

No replies
phamtu
User offline. Last seen 6 years 15 weeks ago. Offline
Joined: 26/04/2010

Luật sư Jay L. Eizenstat, Esq

Hãng luật Miller & Chevalier Chartered

I. Thách thức đối với Việt Nam khi gia nhập TPP

  • Cải cách luật lao động để đạt các tiêu chuẩn có thể chấp nhận được bởi các thành viên TPP
    • Quyền thương lượng giữa công đoàn và giới chủ
    • Quyền thành lập nghiệp đoàn
  • Quy chế “Nền kinh tế phi thị trường”
    • Chỉ một vài nước TPP công nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường, các nước còn lại thì không.
  • Hoa Kỳ đưa ra một số tiêu chí theo pháp luật (chứ không phải tùy ý) để đánh giá một nước là nền kinh tế thị trường hay không
    • Khả năng chuyển đổi đồng tiền
    • Các quyền lao động được quốc tế chấp nhận/tự do thỏa thuận mức lương
    • Đầu tư nước ngoài
    • Sở hữu/Kiểm soát của nhà nước đối với các tư liệu sản xuất
    • Kiểm soát của nhà nước đối với sự phân bổ các nguồn lực
    • Các nhân tố khác
  • TPP sẽ không giúp loại bỏ các biện pháp chống bán phá giá/chống trợ cấp mà Hoa Kỳ hiện đang áp dụng.
    • Hoa Kỳ chỉ loại bỏ các biện pháp đó theo các thủ tục hành chính nội địa cụ thể
  • TPP sẽ không giúp hạn chế việc Hoa Kỳ áp dụng các biện pháp phòng vệ đối với hàng xuất khẩu Việt Nam bán phá giá hoặc có trợ cấp.
  • Nguy cơ Hoa Kỳ điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp trong tương lai vẫn tiếp tục
  • Hoa Kỳ sẽ tiếp tục áp dụng phương pháp cho nền kinh tế phi thị trường đối với Việt Nam trong các vụ kiện chống bán phá giá cho tới khi Việt Nam đạt được tiêu chuẩn nền kinh tế thị trường.
  • Hạn chế trong năng lực và thực thi
  • Các biện pháp không tuân thủ - Việt Nam muốn đạt được các ngoại trừ về nghĩa vụ đối xử tối huệ quốc (MFN) trong GATs mà Hoa Kỳ trước giờ vẫn phản đối.
  • Các cam kết về quyền sở hữu trí tuệ ở mức TRIPS +
  • Tham gia Hiệp định Mua sắm Chính phủ
  • Các cam kết về môi trường
  • Các Doanh nghiệp nhà nước
  • Những quy tắc cứng rắn trong các lĩnh vực nhập khẩu nhạy cảm nhằm giảm thiểu thất thoát thương mại (Trung Quốc)
    • Ngành dệt may: các quy tắc về nguồn vải sợi, thẩm tra, không được sử dụng vải từ nước thứ ba
    • Nông nghiệp.

 

II. Cơ hội đối với Việt Nam khi tham gia đàm phán TPP

TPP là một Hiệp định Thương mại Tự do Khu vực Toàn diện

Một cơ hội tạo bước nhảy vọt:

  • Phát triển kinh tế và đẩy mạnh xuất khẩu
  • Tạo thuận lợi trong thương mại/ hiệu quả trong chuỗi cung ứng
  • Hiện đại hóa/nâng cấp các lĩnh vực dịch vụ
  • Đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước
  • Mở cửa thị trường mua sắm

Quy mô rộng lớn của TPP sẽ tạo những lợi ích to lớn cho nền kinh tế Việt Nam

  • Cam kết về các lĩnh vực quan trọng:
    • Dịch vụ (bảo hiểm, ngân hàng, tài chính, pháp lý và môi giới)
    • Đầu tư
    • Viễn thông và thương mại điện tử
    • Quyền sở hữu trí tuệ
    • Các biện pháp vệ sinh dịch tễ
    • Hàng rào kỹ thuật trong thương mại

 

Cơ hội đối với các ngành xuất khẩu của Việt Nam

Thuận lợi trong tiếp cận thị trường tất cả các nước TPP

  • Giảm thuế/ miễn thuế các sản phẩm xuất khẩu chủ chốt ở tất cả các nước TPP
  • Lợi ích có thể thấy ngay về tiếp cận thị trường đối với các loại hàng hóa hiện đang chiếm tỷ trọng thương mại đáng kể (dệt may, da giày)
    • Nuôi trồng thủy sản
    • Dệt may
    • Da giày
    • Đồ nội thất
  • Giảm thuế đối với hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ, cắt giảm thuế đối với nhà nhập khẩu Hoa Kỳ
  • Lợi ích trong dài hạn từ việc tiếp cận các ngành dịch vụ của Hoa Kỳ

Cải thiện các biện pháp hạn chế nhập khẩu

  • Các câu hỏi điều tra chống bán phá giá/chống trợ cấp bằng tiếng Việt
  • Nhóm công tác về vấn đề “tốt nhiệp” quy chế nền kinh tế phi thị trường
  • Tham vấn giữa chính phủ với chính phủ về các vụ kiện chống bán phá giá và chống trợ cấp (chứ không chỉ có chống trợ cấp)
  • Cam kết không sử dụng các biện pháp chống bán phá giá/chống trợ cấp (ít có khả năng)

Sử dụng các cam kết TPP về Hàng rào kỹ thuật trong thương mại/Các biện pháp vệ sinh dịch tễ để tránh các tranh chấp (ví dụ như vụ cá tra và basa)

VD về cơ hội của TPP đối với một số ngành xuất khẩu quan trọng của VN:

  • Nuôi trồng thủy sản (Cá phi lê, cá da trơn, tôm, v.v)
    • Năm 2009: Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam: 500 triệu USD
    • Thuế của Hoa Kỳ: Khả năng áp thuế từ 0% tới 6% theo trị giá
  • Dệt may (Chương 61 và 62)
    • Năm 2009: Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam: 4 tỷ USD
    • Thuế của Hoa Kỳ: Khả năng áp thuế từ 0% đến 32% theo trị giá, và/hoặc mức thuế đặc biệt theo kg.
  • Da giầy (Chương 6401-6405)
    • Năm 2009: Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là 1,3 tỷ USD
    • Thuế của Hoa Kỳ: Khả năng áp thuế từ 0% tới 37,5% trị giá, cộng với các mức thuế đặc biệt
  • Đồ gỗ (Chương 9401 và 9403)
    • Năm 2009: Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là 1,35 tỷ USD
    • Thuế của Hoa Kỳ: miễn thuế
  • Lợi ích từ giảm thuế/miễn thuế rất quan trọng đối với ngành giầy dép và dệt may.
  • Đã miễn thuế đối với thủy sản và đồ gỗ.

 

Kết luận

TPP đem đến một cơ hội “không thể bỏ lỡ” để Việt Nam có thể kết nối nền kinh tế của mình với Hoa Kỳ và các thành viên TPP khác

Đối trọng lại ảnh hưởng Trung Quốc trong khu vực

TPP sẽ mang lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế Việt Nam trên các lĩnh vực:

  • Hàng hóa (tiềm năng tăng mạnh xuất khẩu da giày, quần áo, đồ gỗ, thủy sản)
  • Các ngành dịch vụ
  • Các lợi ích cho Việt Nam từ các vấn đề chung
    • Quy định chặt chẽ
    • Các doanh nghiệp nhỏ và vừa
    • Cạnh tranh
    • Phát triển
  • Cơ hội để gây ảnh hưởng tới quy mô, kết cấu và tham vọng của TPP trong tương lai
  • Sự hậu thuẫn từ cộng đồng doanh nghiệp /ngành là chìa khóa cho thành công của TPP
    • Tập trung vào các lợi ích đáng kể của Việt Nam ở thị trường nước ngoài
    • Các nhóm lợi ích ở thị trường trong nước sẽ tự lên tiếng
  • Việc tìm kiếm một hiệp định “hai tầng” sẽ không có lợi cho Việt Nam
    • Ủng hộ một hiệp định tiêu chuẩn cao với tham vọng lớn.
  • Cơ hội cải thiện các vấn đề liên quan tới biện pháp phòng vệ thương mại
  • Cơ hội “tốt nghiệp” từ nền kinh tế phi thị trường sang nền kinh tế thị trường trong tương lai
  • Những thách thức trong thực thi có thể vượt qua bằng:
    • Ý chí chính trị
    • Thời kỳ quá độ
    • Hỗ trợ xây dựng năng lực/các nguồn lực bên ngoài.